المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٢٩ - موارد مفيد بودن ابتداء بنكره

قوله: و كذا ان كان فيها: ضمير در « فيها » به نكره راجع است.

قوله: او كانت خلفا من موصوف: ضمير در « كانت » به نكره راجع بوده و كلمه « خلفا » بفتح خاء و لام يعنى جاى‌نشين.

متن: «١٢٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه‌

رغبة: مبتداء، نكره‌

فى الخير: جار و مجرور، متعلّق به « رغبة ».

خير: خبر براى « رغبة ».

واو: عاطفه‌

عمل: مضاف، مبتداء

برّ: مضاف اليه‌

بزين: فعل مضارع معلوم از باب ضرب، يضرب، خبر براى « عمل ».

واو: عاطفه‌

ليقس: امر غائب مجهول‌

ما: موصوله، نائب فاعل براى « ليقس ».

لم يقل: بصيغه مجهول، صله براى « ما ».

ترجمه:

و مانند: رغبة فى الخير خير يعنى ميل بكارهاى نيك، نيك است.

و نيز نظير: عمل برّ يزين يعنى كار خوب زينت است براى فاعلش.

و آنچه در اينجا گفته نشد برمواردى كه گفتيم بايد قياس شود.

شرح عربى:

و، الخامس ان تكون عاملة فيما بعدها نحو: رغبة فى الخير خير.

و السّادس ان تكون مضافة نحو: عمل برّ يزين.