المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٠٣ - موارد استغناء مبتداءاز رابط

متن: «١٢٠»

تجزيه و تركيب‌

ان: حرف شرط.

تكن: فعل مضارع، مجزوم به « ان » فعل شرط و ضمير مستتر در آن اسمش مى‌باشد.

ايّاه: ضمير منصوبى، خبر « تكن ».

معنى: تميز از نسبت « تكن » به « ايّاه ».

اكتفى: فعل ماضى و از نظر معنا مضارع بوده، جواب « ان » و ضمير مستتر در آن به مبتداء راجع است.

بها: جار و مجرور، متعلّق است به « اكتفى » و ضمير مجرورى به « جمله » عائد است.

كنطقى: يعنى كقولك: نطقى اللّه حسبى و كفى، پس نطقى مبتداء بوده و جمله « اللّه حسبى» خبر آن مى‌باشد و جمله « كفى » معطوف است به « حسبى ».

ترجمه:

و اگر جمله خبر از حيث معنا همان مبتداء باشد، مبتداء بهمان اكتفاء كرده و رابط لازم ندارد مانند نطقى اللّه حسبى و كفى.

شرح عربى:

و ان تكن، الجملة، ايّاه معنى اكتفى، المبتداء بها، كنطقى، اى منطوق، اللّه حسبى و كفى.

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

و اگر جمله از حيث معنا با مبتداء متّحد باشد، مبتداء بهمان اكتفاء مى‌نمايد مانند: نطقى اللّه حسبى و كفى.