المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٢٢ - موارد استتار وجوبى وجوازى ضمير

و در غير اينمواضع كه مقصود فعل ماضى و ظرف و صفات است استتار ضمير جايز مى‌باشد.

قوله: و ذلك فى مواضع: مشار اليه « ذلك » استتار وجوبى ضمير مى‌باشد.

قوله: و هو الماضى: ضمير « هو » به ماعدا هذه راجع است و مثال استتار ضمير در فعل ماضى مانند: زيد ضرب كه ضمير « هو » در آن مستتر است.

قوله: و الظّرف: مانند: زيد فى الدّار كه در متعلّق « فى الدّار» يعنى استقرّ ضميرى است كه به زيد راجع مى‌باشد.

قوله: و الصّفات: مانند جائنى زيد الكريم، كه در « الكريم » يعنى صفت « زيد » ضمير « هو » مستتر است كه بموصوف يعنى « زيد » عود مى‌كند.

متن: «٦١»

تجزيه و تركيب‌

ذو ارتفاع: مضاف و مضاف اليه، خبر مقدّم.

و انفصال: معطوف است به « ارتفاع ».

انا: مبتداء مؤخّر است.

هو: معطوف است به « انا » بحذف عاطف و همچنين است « انت ».

و: عاطفه.

الفروع: مبتداء.

لا تشتبه: بصيغه فعل نهى، خبر است براى « الفروع ».

ترجمه:

و ضمير مرفوع و منفصل عبارتست از: انا، هو و انت و فروع اين الفاظ را