المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٨ - شرط اعراب نيابى(اعراب بحروف)
مىباشد.
و از امتيازات اين مثال آنستكه مشتمل است برمضاف اليه ظاهر و ضمير و معرفه و نكره.
امّا مضاف اليه ظاهر مقصود « ابى » است كه « اخو » بآن اضافه شده.
و امّا مضاف اليه مضمر مقصود « كاف » است كه « ابى » بآن اضافه گرديده.
و امّا مضاف اليه معرفه هم « ابى » را مىتوان قرار داد چه آنكه بواسطه اضافه به كاف معرفه شده و هم كاف را مىشود بعنوان شاهد آورد.
و امّا مضاف اليه نكره مقصود « اعتلا » است كه « ذا » بآن اضافه گرديده چه آنكه جمله در حكم نكره است فلذا آنرا صفت براى نكره قرار مىدهند.
قوله: ان يضفن: ضمير فاعلى جمع به اسماء مذكوره راجع است.
قوله: و الّا فتعرب بحركات ظاهرة: كلمه « و الّا» يعنى و ان لم يضفن (و اگر اضافه نشوند) و ضمير در « فتعرب » به اسماء مذكوره عود مىكند.
قوله: و الّا فتعرب بحركات مقدّرة: كلمه « و الّا» يعنى و ان يضفن الى الياء (اگر به ياء اضافه شوند) و ضمير در « فتعرب » به اسماء مذكوره عائد مىباشد.
قوله: اعرابها: يعنى اعراب تثنيه و جمع.
قوله: و قد حوى هذا المثال: كلمه « حوى » يعنى اشتمل (در بردارد).
متن: «٣٢»
|
بالالف ارفع المثنّى و كلا |
اذا بمضمر مضافا وصلا |
تجزيه و تركيب
بالالف: جارّ و مجرور، متعلّق است به « ارفع ».
ارفع: بصيغه امر حاضر، فعل و فاعل.