المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٠ - مبحث اعراب نيابى(اعراب بحروف)

كذلك: جارّ و مجرور، متعلّق به استقرّ، خبر است براى مبتداء.

و: عاطف.

هن: معطوف است به « اب » و خبرش بقرينه « كذاك » محذوف است.

و: عاطف.

النقص: مبتداء.

فى هذا: جارّ و مجرور، متعلّق است به « النقص ».

الاخير: مشار اليه « هذا ».

احسن: خبر است براى مبتداء يعنى « النقص ».

ترجمه:

كلمات: اب، اخ، حم و هن نيز همينطور بوده و اعرابشان نيابى است و نقص در لفظ اخير بهتر و نيكوتر مى‌باشد.

شرح عربى:

اب، اخ، حم، كذاك اى كما تقدّم من ذى و الفم فى الاعراب بما ذكر.

و قيّد فى التّسهيل « الحم » و هو قريب الزّوج بكونه غير مماثل قروا و قرا و خطاء فانّه ان مائل ذلك اعرب بالحركات و ان اضيف.

و فيه انّ الاب و الاخ قد يشدّد آخرهما.

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

كلمات: اب، اخ، حم نيز همچنين مى‌باشند.

شارح گويد:

يعنى اينكلمات نيز مانند دو لفظ گذشته (ذو و فم) بوده و در اعراب بحروف يعنى اعراب نيابى همانند آنها مى‌باشند.

البتّه مصنّف در كتاب تسهيل لفظ « حم » كه بمعناى اقرباى شوهر است را مقيّد نموده و درباره‌اش گفته است بشرطى اين كلمه اعراب بحروف مى‌گيرد كه مانند « قروا » يعنى حموا و نظير قرا يعنى حما و همچون خطّاءا