تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٩ - نكتهها

آيه‌ إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً ... فرمود:" منظور طغيانگران بنى اميه هستند كه به هنگام قيام مهدى ع آيه آسمانى مى‌بينند و در برابر آن ناچار به تسليم مى‌شوند" [١] روشن است كه منظور از اين روايات، بيان مصداقى از مفهوم وسيع آيه است كه سرانجام به هنگام ظهور حضرت مهدى ع رهبر حكومت جهانى، تمام حكومتهاى ظلم و جور كه خط بنى اميه را ادامه مى‌دهند به حكم اجبار در برابر قدرت مهدى و حمايتهاى الهى او سر تسليم فرود مى‌آورند.

*** ٢- مى‌دانيم يكى از بحثهاى دامنه‌دار در قرون نخستين اسلام بحث پيرامون حادث بودن و يا قديم بودن" كلام اللَّه" بود كه دامنه اين بحث به كتب تفسير نيز كشانده شده، و جمعى از مفسران به تعبيرى كه در آيات فوق آمده (محدث) بر حادث بودن قرآن استدلال كرده‌اند.

ولى چنان كه قبلا نيز اشاره كرده‌ايم اساس اين بحث به هيچوجه نمى‌تواند منطقى بوده باشد، و به نظر مى‌رسد كه زمامداران آن زمان از بنى اميه و بنى عباس در دامن زدن به اينگونه بحثهاى انحرافى كه افكار مسلمانان را از مسائل مهم و جدى منحرف مى‌ساخته دخالت داشته‌اند، آنها اين مسائل را به عنوان سرگرم ساختن علماى اسلام و ادامه حكومت خودكامه خود مى‌خواستند.

زيرا اگر منظور از" كلام اللَّه" همان محتواى قرآن است كه آن از ازل در علم خدا بوده و خدا از همه آن آگاهى داشته است، و اگر منظور نزول وحى است و كلمات و حروف قرآن مسلما حادث است، بنا بر اين در يك صورت قديم بودن و در يك صورت حادث بودن قطعى است و جاى بحث و گفتگو نيست. جامعه اسلامى مخصوصا علماء و دانشمندان بايد بيدار باشند و گرفتار بحثهاى انحرافى كه به دست جباران و دشمنان ايجاد شده است نگردند.

---

[١] تفسير" الميزان" و" نور الثقلين" ذيل آيات مورد بحث.