تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٨ - ٢- آيا سليمان دعوت به تقليد كرد؟

بازگو كننده عقل تو است و نامه‌ات گوياترين چيزى است كه از تو سخن مى‌گويد [١] امام صادق ع مى‌فرمايد:

يستدل بكتاب الرجل على عقله، و موضع بصيرته، و برسوله على فهمه و فطنته:

" نامه انسان دليلى است بر ميزان عقل او و مقدار بصيرت او و فرستاده او نشانه‌اى است از مقدار فهم و ذكاوت او" [٢] ذكر اين نكته نيز لازم است كه از روايات اسلامى استفاده مى‌شود كه پاسخ نامه لازم است همانگونه كه پاسخ سلام.

در حديثى از امام صادق ع مى‌خوانيم كه فرمود:

رد جواب الكتاب واجب كوجوب رد السلام:

" پاسخ نامه واجب است همانگونه كه پاسخ سلام واجب مى‌باشد" [٣] و از آنجا كه هر نامه‌اى معمولا با تحيتى همراه است بعيد نيست مشمول آيه شريفه‌ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها:" هنگامى كه به شما تحيتى گفته شود پاسخ آن را به صورت بهتر يا همانند آن بدهيد" (سوره نساء آيه ٨٦) بوده باشد.

٢- آيا سليمان دعوت به تقليد كرد؟

بعضى از مفسران گويا از ظاهر نامه سليمان چنين استفاده كردند كه او مى‌خواست مردم كشور سبا را به پذيرش دعوت خود بدون ذكر دليل وادارد.

سپس پاسخ داده‌اند كه آمدن هدهد به آن صورت معجزه‌آسا خود دليلى بر حقانيت دعوت او بوده است‌ [٤]

[١] نهج البلاغه كلمات قصار جمله ٣٠١.

[٢] بحار الانوار جلد ٧٦ صفحه ٥٠.

[٣] وسائل جلد ٨ صفحه ٤٣٧ (كتاب الحج ابواب العشره باب ٣٣).

[٤] تفسير" فخر رازى" ذيل آيات مورد بحث.