آشنایی با قرآن 7 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٨
انسان صرفا در عمل مخالفت نکند ، یک درجه از تقوای الهی است . تقوای
به قلب ، تقوای به عقل ، تقوای به تمام وجود ، اینها هم درجات تقوا
هستند . پس آن آیهای که میفرماید : " « اتقوا الله حق تقاته »" نظر
به کیفیت دارد و کیفیت تقوای الهی با کیفیت تقواهای دیگر متفاوت است
، و در " « فاتقوا الله ما استطعتم »" میخواهد بفرماید هر مقدار نیرو
دارید صرف تقوا کنید ، هراندازه که میتوانید .
" « و اسمعوا »" و بشنوید ، یعنی امر خدا را و فرمان خدا را بشنوید
. گفتهاند مقصود از " بشنوید " نه این است که اطاعت کنید ، چون بعد
میفرماید " « و اطیعوا »" " بشنوید " یعنی گوش شنوا داشته باشید ،
یعنی با قلب خودتان اعتقاد پیدا کنید ، بدانید که این به سود شماست . و
"« اطیعوا غ" و در عمل اطاعت کنید. "« و اسمعوا غ" و "« اطیعوا غ"
دو درجه از تقوا هستند .
" « و انفقوا خیرا لانفسکم »" آن چیزی که برای خودتان خیر است
انفاق کنید . در معنای این آیه احتمالاتی هست . " « انفقوا »" معنایش
معلوم است که همان انفاق است ، مخصوصا که قبل از آن ، سخن از مال بود :
"« انما اموالکم و اولادکم فتنه غ". اگر "« خیرا غ" مفعول "« انفقوا
باشد یعنی خیر را انفاق کنید .
در قرآن به طور مکرر از ثروت حلال تعبیر به " خیر " شده است ، مانند
" « ان ترک خیرا الوصیه للوالدین و الاقربین »" [١] . در اینجا هم
میفرماید : " « انفقوا خیرا لانفسکم »" از این خیرها چیزی به خودتان
انفاق کنید ، که بعضی از مفسرین گفتهاند مفهوم اجتماعی دارد ، یعنی شما
اگر از مال خودتان به افراد دیگر خیر برسانید به خودتان رساندهاید ، یعنی
دیگران هم مثل شما هستند ، باید آنها را از خودتان بدانید و آنها را غیر
حساب نکنید . ولی بعضی مثل صاحب تفسیر المیزان آیه را جور دیگری تفسیر
کردهاند ،
[١] بقره / . ١٨٠