را می‌گوید ؟ " زبان حال " شهادتی است که حالت یک فرد می‌دهد . مثلا دو انسان را که می‌بینید ، به قیافه یکی که نگاه می‌کنید ( مثل افرادی که در بعضی از نقاط مملکت ما هستند و غذا و ویتامین کافی به آنها نمی‌رسد ) لاغر و گرفته‌ است و یک انسان دیگر را که نگاه می‌کنید می‌بینید برعکس ، چهره او قرمز است و پی‌های او در زیر پوست جمع شده است . می‌گویید : قیافه این فرد اول شهادت می‌دهد که غذای مناسب پیدا نکرده است برخلاف قیافه فرد دوم .
در این شهادت ، زبان در کار نیست یعنی کسی حرف نمی‌زند ولی این حالت‌ گویاست ، حالت است که حرف می‌زند . این را می‌گوییم " زبان حال " .
مطابق این قول ، معنای تسبیح موجودات این است که حالت همه موجودات‌ حالتی است که شهادت می‌دهند بر سبوحیت خداوند و بر منزه‌بودن خداوند از هرگونه نقص در ذات و در صفات و در افعال . ولی مکرر عرض شده است که‌ قرآن مطلبی بالاتر از این می‌گوید . البته شک ندارد که همه موجودات به‌ زبان حال چنین شهادتی را می‌دهند ولی از آیات قرآن استنباط می‌شود که یک‌ امر بالاتر از زبان حال در کار است ، یعنی هر ذره‌ای از ذرات موجودات با خدای خودش سری دارد و هر ذره‌ای از ذرات موجودات در حد خودش از یک‌ شعور و آگاهی نسبت به خالق خود برخوردار است و این زبان حتی " زبان‌ قال " است نه " زبان حال " و لهذا تعبیر قرآن این است : " « ان من‌ شی‌ء الا یسبح بحمده و لکن لاتفقهون تسبیحهم »" [١] .
اگرچه کلمه " یسبح " وصف [ فعل ] موجودات است چه تسبیح به‌

[١] اسرا / . ٤٤