و از راه توحید برای معاد مقدمه‌چینی می‌شود .
آیه بعد مربوط به انسان است : " « هو الذی خلقکم فمنکم کافر و منکم‌ مؤمن »" اوست که شما را آفریده است ، تا اینجا که آفریده شده‌اید همه‌ یک گروه هستید اما بعد از آفرینش ، به حکم آنکه موجودهایی مختار و آزاد در انتخاب فعل هستید دو گروه می‌شوید : گروهی کفر و گروهی ایمان را انتخاب کرده و می‌کنند ، انسانهایی راه راست را انتخاب می‌کنند و انسانهایی راه انحرافی را . این آیه نظیر این آیه است : " « انا خلقنا الانسان من نطفه امشاج نبتلیه فجعلناه سمیعا بصیرا٠ انا هدیناه السبیل اما شاکرا و اما کفورا »" [١] .
" « والله بماتعملون بصیر »" و خدا به همه آنچه شما انسانها اعم از کافر و مومن انجام می‌دهید آگاه است ، کوچکترین عملی از اعمال شما از دید الهی دور نمی‌ماند و هیچ چیزی از او پنهان نمی‌ماند . این آیه مربوط به‌ خصوص انسان بود .

آفرینش به حق بپا شده است

" « خلق السموات و الارض بالحق »" . این درواقع فلسفه خلقت است : آسمان و زمین را به حق آفریده است . نقطه مقابل حق چیست ؟ باطل . باطل‌ همان است که به آن پوچ ، بی‌معنا و بی‌محتوا می‌گوییم . هر شی‌ء بی‌محتوا را به اعتباری باطل و به اعتباری عبث می‌گوییم . امروز اصطلاح " بی‌معنا " بیشتر شایع شده است و من در اینجا از همین اصطلاح رایج استفاده می‌کنم .
دو کلمه " معنی‌دار " و " بی‌معنا " از کجا گرفته شده است ؟ الفاظی‌ که بشر در محاورات خود به کار می‌برد الفاظ معنی‌دار است و قبلا این لغات‌ را برای معانی‌ای وضع کرده‌اند . مثلا اگر می‌گویم " آب " ، این " آبه‌ علاوه ب

[١] انسان / ٢ و [٣]