آشنایی با قرآن 7 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥١
سواد طلبگی هم دارد و یک انسان فاسق ، فاجر ، مشروبخوار و فوقالعاده ظالمی بود . حتی ابوی ما را که یگانه ملای روحانی آن منطقه بودند مجبور کرده بود که باید حتما مکلا شوند و ایشان دیگر از خانه بیرون نمیآمدند . یک دایی هم داشتیم که او هم طلبه و اهل علم و خیلی خوشذوق بود . یک وقت دایی ما را که به شهربانی برده بود گفته بود : حاج شیخ ! من یک مساله از تو سوال میکنم : آیا میشود معاملهای واقع شود که هر دو طرف فروشنده و خریدار مغبون باشند ؟ دایی ما هم که خیلی اهلذوق بود باتوجه به اینکه طرف مقابل شرابخوار بود گفته بود بله ، خرید و فروش شراب . حال در قیامت این مغبونیت طرفینی در کجاست ؟ مفسرین گفتهاند گاهی دو نفر و یا بیش از دو نفر ، هزاران نفر با یکدیگر برای یک هدف اشتراک مساعی میکنند ، نوعی معامله میکنند . یک نفر به اصطلاح یک عده ایادی دارد که آنها فرمانهای او را اجرا میکنند و این فرمانها در طریق ظلم و ستم به مردم و خلاف رضای پروردگار است . به تعبیر قرآن یک نفر متبوع است و دیگران تابع . متبوع به تابع خودش فرمان میدهد که فلان جرم را مرتکب شو و او هم انجام میدهد . او از این راضی است و این از او راضی است . متبوع از تابع خودش راضی است ، چون فرمانهای او را دقیقا اجرا میکند و تابع از متبوع خودش راضی است برای اینکه در مقابل فرمانهایی که اجرا کرده است ، متبوع امکانات زیادی برای او فراهم کرده است . این خودش نوعی معامله است ، با هم داد و ستد کردهاند . تابع و متبوع در دنیا خیال میکنند هر دو از این معامله سود بردهاند . در روز قیامت است که میفهمند از این اشتراک مساعی و همکاری و از این داد و ستدی که در دنیا با یکدیگر داشتهاند هر دو ضرر کردهاند . اگر در دنیا معاملهای که فروشنده و خریدار هر دو ضرر کنند احیانا وجود نداشته