« الله حق تقاته غ" [١] یعنی تقوای خدا را داشته باشید آنچنان که شایسته‌ این تقواست . و آیه دوم همین آیه مورد بحث است : " « فاتقوا الله ما استطعتم »" تقوای الهی داشته باشید به آن اندازه که قدرت دارید .
بعضی از مفسرین گفته‌اند که آیه دوم ناسخ آیه اول است ، تخصیصی است در مفاد آیه اول ، چون این‌که " آنچنان که او شایسته است تقوای او را داشته‌ باشید " مافوق قدرت بشر است . آیه دوم می‌فرماید شما که نمی‌توانید آنچنان که او شایسته است تقوای او را داشته باشید پس به اندازه قدرت‌ خودتان تقوا داشته باشید .
همان‌طور که بعضی از مفسرین مخصوصا صاحب تفسیر المیزان می‌فرمایند این‌ سخن درست نیست ، این دو آیه اصلا با یکدیگر منافات ندارند . چنین نیست‌ که در آیه اول گفته شده باشد نسبت به خدا آنچنان که شایسته اوست ولو اینکه مافوق قدرت شما باشد تقوا داشته باشید ، یعنی آن آیه تکلیف به‌ مافوق قدرت کرده باشد ، خدا هیچ‌گاه تکلیف به مافوق قدرت نمی‌کند ، بلکه‌ آیه اول ناظر به این است که تقوای هر چیزی متناسب با خود آن چیز است .
با توجه به اینکه گفتیم تقوا یعنی " خود نگهداری " ، مثلا اگر انسان‌ بخواهد خودش را از کیفرهای قوانین دنیوی نگه دارد حداکثر خودنگهداری این‌ است که یک تخلف ظاهر و روشنی نکند . " « حق تقاته » " در مورد قوانین دنیوی همین مقدار است . اما آیا قانون بشری اقتضا دارد که من در قلب خودم هم رضایت به آن داشته باشم ؟ نه ، دیگر قانون بشری چنین‌ اقتضایی ندارد . آیا من در دل خودم هم خلاف آن را خطور ندهم ؟ نه ، این‌ یک امر قراردادی اجتماعی است که بیش از آنچه گفتیم اقتضا ندارد . ولی‌ تقوای الهی داشتن مطلب دیگری است . اینکه

[١] آل عمران / . ١٠٢