آشنایی با قرآن 7 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٧
چه رسد به انسانهایی که احتمالا در کرات دیگر وجود دارند . اما از نظر زمانی ، ما در یک قطعه مخصوصی از زمان قرار گرفتهایم . کسانی که قبل از ما بودهاند از ما جدا هستند و آنهایی هم که بعد از ما خواهند آمد از ما جدا هستند . معمولا هر کسی حداکثر پدر و پدربزرگ خودش را دیده است ولی پدر پدربزرگ خودش و بالاتر را ندیده است و اغلب اشخاص اسمشان را هم نمیدانند چیست ، غیر از سادات عظام که آن هم به افتخار سیادت ، نسب خودشان را حفظ میکنند و چه افتخار بزرگی است . دیگر مردم اساسا [ سلسله نسب ] خود را نمیدانند . هر کس دلش میخواهد بداند مثلا جد پنجم او چه کسی بوده و کجا زندگی میکرده و چگونه انسانی بوده است ولی نمیداند . به طریق اولی انسان در مورد نسل آینده خود نمیداند که آیا نوه او و نوه پسر او و نوه نوه او به دنیا خواهند آمد یا نه و اگر به دنیا میآیند چگونه انسانهایی خواهند بود ؟ هیچ یک را انسان نمیداند ، در قطعهای از زمان قرار گرفته است ، هم جداست از گذشتگان و هم جداست از آیندگان . اما قیامت " یومالجمع " است . اولین و آخرین در یک جا و در یک ظرف گرد میآیند و دیگر مساله زمان در آنجا به شکلی که در دنیا مطرح است مطرح نیست و نیز مساله مکان به شکلی که در دنیا مطرح است در آنجا مطرح نیست . در دعاهای ماه رمضان ، یکی از دعاهای سحر این است : " « و اذا جمعت الاولین و الاخرین یوم القیامه فارحمنا »" خدایا! آنگاه که اولین و آخرین را در قیامت گرد میآوری به ما ترحم بفرما ! پس در قیامت از فرق به سوی جمع میرویم . این متفرقات مکانی و زمانی ، در آن جهان همه مجتمعات و با هم هستند . این یک لقب قیامت است .