باشد در آخرت این نوع معامله‌ها [ وجود دارد ] . برخی مفسرین گفته‌اند مقصود از این‌که روز قیامت روز تغابن است اشاره است به آنجا که در آیه‌ دیگر می‌فرماید : " « اذ تبرا الذین اتبعوا من الذین اتبعوا »" [١] .
یکی از تابلوهایی که قرآن از قیامت مجسم می‌کند تابلوی تبری متبوعها از تابعها ، و تابعها از متبوعهاست . تابعها و متبوعها با همکاری یکدیگر جنایت و ظلم کرده‌اند . تابع می‌خواهد به گردن متبوع بیندازد ، می‌گوید : من که کاره‌ای نبودم ، به من دستور دادند و من این کاررا کردم ، و متبوع‌ می‌گوید : به من مربوط نیست ، آن کسی که این کار را کرده است مقصر است‌ . نظیر کاری که یزید و ابن‌زیاد می‌کردند که در همین دنیا این قضیه اتفاق‌ افتاد . یزید می‌گفت : خدا لعنت کند ابن‌زیاد را ، من که نگفته بودم‌ این‌طور بکند ، و ابن‌زیاد می‌گفت : خدا لعنت کند یزید را که این دستور را داد ، او اگر دستور نمی‌داد من این کار را نمی‌کردم .
قرآن می‌گوید تابع و متبوع هر دو مغبونند و هر دو ضرر کرده‌اند . اینها معامله‌هایی در دنیا کرده‌اند و هر دو هم در این معامله مغبون هستند . این‌ مغبونیت را در دنیا احساس نمی‌کنند اما در آخرت احساس می‌کنند .
چنانکه گفتیم این سوره را که " سوره تغابن " می‌نامند به اعتبار این‌ آیه است : " « یوم یجمعکم لیوم الجمع ذلک یوم التغابن »" بعثت و بعث در آن روزی است که شما را جمع می‌کند و گرد می‌آورد ، آن روزی که‌ نامش " یوم‌الجمع " است ، اولین و آخرین در آن روز گرد هم می‌آیند . " « ذلک یوم التغابن »" روز مغبونیت و یا روز اشتراک دو همکار در مغبونیت ، آن روز است .
اما آن کسانی که [ این‌قدر ] مغبون نیستند . این‌گونه افراد یا اصلا

[١] بقره / . ١٦٦