در تحت سلطه خود اوست دیگر هیچ قدرتی معنی و مفهوم ندارد ، تقسیم ملک‌ و تقسیم ملک با خدا که این مقدار مال من و این مقدار مال تو ، معنی‌ ندارد . او ملک مطلق هستی است ، حال که ملک مطلق هستی است ، پس در مقابل آنچه که او بخواهد دیگر مساله مانع و " می‌شود " و " نمی‌شود " معنا ندارد . برای قدرتهایی که در داخل هستی است در مقابل یک قدرت ، قدرت دیگری مقاومت و ایستادگی می‌کند ، اما آن کسی که تمام هستی ، یکپارچه در تحت نفوذ و قدرت اوست در مورد آنچه حکمتش اقتضا کند دیگر برای او مساله " نمی‌شود " و امثال آن معنی ندارد . پس استبعادهایی که‌ گاهی افرادی در مورد معاد می‌کنند مانند آنچه که قرآن نقل می‌کند : " « من‌ یحیی العظام و هی رمیم »" [١] ( استخوان پوسیده را چه کسی زنده می‌کند ؟ ) ناشی از این است که شخص ، خود را معیار و مقیاس قرار داده و با حساب خود اوضاع را سنجیده است . در کار خدا فقط حکمت خودش حکمفرماست‌ . نمی‌خواهم بگویم حکمت خداوند قدرت او را محدود می‌کند ، محدودیت در کار نیست ، قدرت او عین حکمت اوست . آنچه را که حکمتش اقتضا می‌کند و اراده و مشیت حکیمانه‌اش اقتضا می‌کند انجام می‌دهد و مساله اینکه این ، کار مشکلی است و آن کار آسانی است دیگر در آنجا مطرح نیست .

حمد و شکر

" « و له الحمد »" . حمد امری است که به این طرف یعنی به جانب‌ انسان مربوط می‌شود . حمد یعنی چه ؟ حمد یعنی ستایش و بلکه سپاس . سه‌ لغت است در عربی که معانی آنها خیلی به یکدیگر نزدیک است و ما

[١] یس / . ٧٨