كتاب النكاح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٦ - ٢- عدم امكان اقامه دليل از ناحيه زوجه
نيست، چرا كه اگر خلوت اماره نباشد، مواقعه را نمىتوان ثابت كرد چون در آنجا شاهدى نيست پس مانعى نيست كه خلوت اماره بر دخول باشد و اگر يقين به عدم مواقعه باشد جاى اماره نيست.
اين جمع دو شاهد روايى [١] دارد كه امام تصريح كردند اگر مواقعهاى نشده زوجه تمام مهر را نگيرد، اگر چه حاكم به تمام مهر حكم كند.
اعمال مرجّحات:
اگر جمع عرفى را نپذيريم، سراغ مرجّحات مىرويم:
مرجّح اوّل: شهرت
موافق طايفه اوّل است.
مرجّح دوّم: كتاب اللّه
موافق با طايفه اوّل است و طايفه دوّم مخالف كتاب اللّه است.
مرجّح سوّم: موافقت و مخالفت عامّه (تقيّه)
اقوال عامّه را بيان كرديم كه گروهى به موضوعيّت و گروهى به عدم موضوعيّت خلوت قائل بودند و نمىتوانيم بگوييم كه كدام طايفه موافق عامّه است.
نتيجه: خلوت در كمال مهر موضوعيّت ندارد.
٧١- ادامه مسئله ١٧ ١٧/ ١١/ ٨٣
مقام اثبات (ظاهر):
اگر شك كرديم كه در خلوت مواقعهاى واقع شده است يا نه، آيا خلوت مىتواند اماره بر وقوع مواقعه باشد؟
خلوت اقسامى دارد؛ گاهى خلوت به اندازه يك ساعت است و گاهى به اندازه يك روز و گاهى هفتهها با هم بودهاند و بعد زوج ادّعا مىكند كه مواقعهاى واقع نشده است، آيا خلوت در همه اين موارد مىتواند اماره باشد؟ يا اين كه بگوييم موارد فرق مىكند و خلوت كوتاه مدّت اماره نيست و بلند مدّت اماره است.
اقوال:
عدّهاى قائلند كه خلوت اماره است و شايد كه منظور آنها مقام اثبات باشد، يعنى در مقام اثبات خلوت اماره بر مواقعه مىشود و مهر كامل ثابت است.
ادلّه:
دلايلى كه مىتوان براى اين مسأله بيان كرد در كلمات فقها به طور پراكنده ذكر شده است، البتّه بزرگان كمتر سراغ ادلّه مقام اثبات رفتهاند ولى در مجموع مىتوان چهار دليل اقامه كرد:
١- تقديم ظاهر بر اصل:
اين مسأله از قبيل «تقديم ظاهر بر اصل» است به اين بيان كه عقلا در بسيارى موارد ظاهر حال را بر اصل مقدّم مىدانند. در ما نحن فيه اصل (اصالت العدم) اين است كه دخول واقع نشده ولى ظاهر حال اين است كه مدّتى با هم زندگى كردهاند، در حالى كه بىمانع و هر دو جوانند، چگونه ممكن است مواقعه واقع نشود. نظير اين تقديم ظاهر بر نص را به صورت شعر بيان كردهاند: كه اگر خانه خالى و طعام فراوانى مهيّا باشد و شخص گرسنه بىايمانى در آن خانه باشد، آيا كسى باور مىكند كه او از آن غذا نخورد؟!
|
ملحد گرسنه و خانه خالى و طعام |
عقل باور نكند كز رمضان انديشد |