٣- جاهايى كه اگر شوهر نهى كند مصداق عدم معاشرت بالمعروف است. ما اگر اين استثنائات را كنار آن حكم كلّى (عدم خروج از منزل بدون إذن) بگذاريم، ديگر جاى اعتراضى نيست كه اسلام طرفدار جامعه مرد سالار است؛ پس ما مى‌گوييم زنان از خانه بدون اذن شوهر خارج نشوند ولى موارد متعدّدى را استثنا كرده و اجازه مى‌دهيم.

١٠٣- ادامه حقّ دوّم زوج بر زوجه ١٨/ ٢/ ٨٤ يكى از شرايط قصر نماز اين است كه سفر معصيت نباشد و از جمله سفرهاى معصيتى، سفر زوجه بدون اذن زوج است ولى بعضى از فقها مخالفت كرده‌اند.

مرحوم صاحب جواهر [١] مى‌فرمايد: سفر زوجه بدون اذن زوج، سفر حرام است اگر مصداق نشوز باشد، از اين عبارت معلوم مى‌شود كه خروج از منزل كه همه آن را حرام مى‌دانند و مسلّم است، ظاهرا در جايى است كه خروج از منزل از باب نشوز باشد، بنا بر اين وقتى سفر بدون نشوز حرام نباشد خروج از منزل به طريق اولى حرام نخواهد بود.

در حواشى عروه مرحوم آية اللّه العظمى خويى در مورد سفر زوجه بدون اذن زوج مى‌فرمايد:

هذا إذا انطبق عليه عنوان النشوز و إلّا فالحكم بحرمة السفر فى غاية الإشكال.

پس اصل مسأله متزلزل مى‌شود يعنى اين كه آيا اين حرمتى كه براى خروج بدون اذن ذكر كرديم، حرمت مطلقه است يا حرمتى است كه مقيّد به نشوز شود يا حرمتى كه مقيّد به فساد باشد؟ يعنى اگر خروج از منزل مستلزم فساد باشد حرام است، پس معلوم مى‌شود اجماع بر حرمت مطلقه نيست، چون همان گونه كه بيان شد عدّه‌اى با آن مخالفند، بنا بر اين مسأله به اين وضوح و روشنى نيست كه فقها به سادگى از آن گذشته‌اند.

روايات ديگرى در مورد حرمت خروج زن از منزل بدون اجازه:

در بحثهاى سابق در مورد حرمت خروج زن از منزل بدون اذن شوهر چهار روايت بيان شد، روايات متعدّد ديگرى هم داريم كه به پنج روايت ديگر هم در اين مسأله اشاره مى‌كنيم.

* ... عن الحسين بن زيد، عن الصادق، عن آبائه عليهم السّلام عن النبى صلّى اللّه عليه و آله فى حديث المناهى (حديثى است كه در آن نهى‌هاى متعدّدى آمده است) قال: و نهى أن تخرج المرأة من بيتها بغير إذن زوجها (ممكن است بگوييم نهى در اين حديث ظهور در حرمت ندارد چون در اين حديث مكروهات هم ذكر شده ولى در ادامه دارد كه) فإن خرجت لعنها كل ملك فى السماء و كلّ شى‌ء تمرّ عليه من الجنّ و الإنس حتّى ترجع إلى بيتها (اين لعن با اين شدّت تأكيد در حرمت است) و نهى أن تتزيّن لغير زوجها فإن فعلت كان حقّا على اللّه عزّ و جل أن يحرقها بالنّار ... [٢].

ذيل روايت به اين معناست كه اين زينت مقدّمه عمل نامشروع است و اين قرينه است بر اين كه در مورد خروج هم هر خروجى مراد نيست بلكه خروجى مراد است كه در آن احتمال فساد و فتنه بوده و مقدّمه روابط نامشروع است، به خصوص كه لعن به اين شدّت نمى‌تواند هر خروجى را شامل شود (مثلا براى خريد حوايج خانه).

* ... عن جعفر بن محمّد، عن آبائه عليهم السّلام فى وصيّة النبى صلّى اللّه عليه و آله لعلىّ عليه السّلام قال: يا على ليس على النساء جمعة و لا جماعة ... و لا تخرج من بيت زوجها إلّا بإذنه فإن خرجت بغير إذنه لعنها اللّه عزّ و جلّ و جبرئيل و ميكائيل (لعن شديد در روايت ممكن است قرينه بر حرمت باشد) ... [٣].

* ... عن محمّد بن على الرضا (امام جواد عليه السّلام) عن آبائه عليهم السّلام عن على عليه السّلام و قال: دخلت أنا و فاطمة على رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فوجدته يبكى بكاء شديدا فقلت له فداك أبى و أمّى يا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ما الذي أبكاك فقال يا على ليلة أسرى بى إلى السماء رأيت نساء من أمّتي فى عذاب شديد پيامبر ناراحت شده و از علّت مجازات آنها سؤال مى‌فرمايد، و جبرئيل براى حضرت شرح مى‌فرمايد: ... و أمّا المعلّقة برجليها فإنّها كانت تخرج من بيتها بغير إذن زوجها (چنين عذاب شديدى دليل بر حرمت است) ... [٤].

* على بن جعفر فى كتابه (معناى اين تعبير اين است كه كتاب على بن جعفر نزد صاحب وسائل بوده و از آن كتاب نقل مى‌كند، پس روايت معتبر است) عن أخيه قال: سألته عن المرأة أ لها أن تخرج بغير إذن زوجها؟ (اگر خروج بدون اذن به اين اندازه واضح بوده ديگر جايى براى اين سؤال نبوده است) قال: لا، و سألته عن المرأة أ لها أن تصوم بغير اذن زوجها (روزه مستحب مراد است‌

[١]. ج ١٤، ص ٢٥٩.

[٢]. ح ٥، باب ١١٧ از ابواب مقدّمات نكاح.

[٣]. ح ٦، باب ١١٧ از ابواب مقدّمات نكاح.

[٤]. ح ٧، باب ١١٧ از ابواب مقدّمات نكاح.