حكمت نامه امام حسين - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٣١ - چهار ارزيابى اشعار از جهت انتساب و صدور

سه. اشعار امام حسين در اين كتاب‌

در مجموع اين منابع، چه ديوان‌ها و چه منابع تاريخى، ادبى و حديثى، ١٥٥٣ بيت به امام حسين عليه السلام منسوب شده است كه با حذف مكرّرات، تعداد آنها بسيار اندك خواهد شد.

در اين كتاب، (حكمت‌نامه امام حسين عليه السلام)، اشعار منسوب به امام حسين عليه السلام در سه فصل تنظيم شده است:

در اولى (فصل هشتم)، اشعار منسوب به ايشان جمع‌آورى شده كه مجموعا ٣٣ قطعه و ١٣٣ بيت است.

در دومى (فصل نهم)، تمثّل‌هاى امام حسين عليه السلام به اشعار ديگران، جمع شده و شمار آنها، پنج قطعه در هجده بيت است.

در سومى (فصل دهم) نيز «ديوان منسوب به امام حسين عليه السلام» كه نويسنده كتاب أدب الحسين عليه السلام و حماسته، بر پايه دو نسخه خطّى به چاپ رسانده به صورت كامل، درج شده است. اين ديوان نيز حاوى ٢٩ قطعه و ١٤٦ بيت است.

چهار. ارزيابى اشعار از جهت انتساب و صدور

چنان كه در ابتداى بحث آورديم، سرودن شعر توسّط امامان عليهم السلام، منعى ندارد و آنچه در اين زمينه اهمّيت دارد، اثبات صدور و درستى انتساب اين اشعار به امام عليه السلام است.

درباره برخى از امامان، (مانند امام على عليه السلام)، شواهد و قرائن تاريخى بر

صحّت صدور شمارى از اشعار و تمثّل‌ها از ايشان، گواهى مى‌دهد؛ امّا در مورد اشعار منسوب به امام حسين عليه السلام توجّه به اين نكات، ضرورى است:

١. در برخى منابع، بدين مطلبْ تأكيد شده كه امام حسين عليه السلام به شعر شاعرانى مانند اخو الأوس، فروة بن مسيل مرادى، ابن مفرِّغ، ضرار بن خطّاب فِهرى و زُمَيل بن ابَير فَزارى، تمثّل جُسته است.

٢. برخى اشعار منسوب به امام حسين عليه السلام، در «ديوان منسوب به امير مؤمنان» آمده است، مانند اين شعر: