چشم تماشا (ترجمه نزهة الناظر و تنبيه الخاطر) - الحُلواني، حسين بن نصر؛ مترجم عبدالهادي مسعودي - الصفحة ٤١ - مقدّمه مؤلّف
٥٤-- ٥٤. هركس درى از نيكى به رويش گشوده مىشود آن را مغتنم شمارد، زيرا نمىداند كى بر او بسته مىگردد.
٥٥. هيچ بندهاى صدقه خوبى نداد، جز آن كه خداوند بهتر و بيشتر از آن را به او عوض داد.
٥٦. خداوند عقلى نزد بندهاى به وديعت ننهاد جز آن كه روزگارى او را با آن نجات داد.
٥٧. پيامبردر حجةالوداع فرمود: مؤمن كسى است كه مردم او را بر دارايىها و جانهاى خود امين بدانند و مسلمان كسى است كه مردم از زبان و دستش به سلامت باشند و مجاهد، كسى است كه در راه اطاعت خداى متعال، با نفس خود بجنگد و مهاجر كسى است كه خطا و گناه را ترك كند.
٥٨. با زن به خاطر زيبايى و دارايى و دين و تبارش ازدواج مىشود؛ و تو هميشه در پى زن ديندار باش؛ دستانت تهى باد[١].
٥٩. دل آدمى به هر سو روان مىگردد، پس هركس در پى خواهشهاى دل برود، خداوند اهميتى نمىدهد كه در كجا او را هلاك كند و هركس كه بر خدا توكلّ كند، خدا او را از اين خيالها آسوده خاطر كند.
٦٠. كارها سه گونهاند: كارى كه درستىاش بر تو روشن است، پس در پى آن برو و كارى كه نادرستىاش براى تو آشكار است، پس از آن بپرهيز و كارى كه نامشخص و شبههناك است، پس آن را به داناى آن واگذار.
٦١. چهار ويژگى است كه به هركس عطا شود، خير دنيا و آخرت به او عطا گشته است: دلى سپاسگزار و زبانى مشغول به ذكر و بدنى شكيبا و همسرى شايسته.
[١]. اين جمله تنها براى نفرين نيست بلكه گاه براى جدّيت بخشيدن به مخاطب و يا مدح او نيز به كار مىرود كه همين معنا در اين جا مناسبتر است.