دسته جاهل، گمراه و فرو رفته در ظلمت از يك سو و آگاه از فضايل اهل بيت عليهم السلام و عالم كتمان كننده و حيله‌گر مغالطه‌كار مريدباز تقسيم مى‌كند كه هر دو دسته به دنبال دنياى خويش و روزى خوردن از قلم بى‌زخم و نيش خود هستند كه نه در كف نويسنده، بلكه سر به چرخش چشم و دست حاكمان دارد.

نكته جالب توجه، اقتداى حلوانى به سيد رضى (ره) در مبارزه با اين وضعيت است. او به همان گونه كه سيد رضى (ره) سخنان بليغ امام على عليه السلام را برگزيد و به جمع‌آورى و حتى تقطيع سخنان و بخش‌هايى از خطبه‌ها و نامه‌هاى بلند و كوتاه حضرتش همّت گماشت كه رنگ بلاغى و ادبى داشت، آن دسته از احاديث ائمّه عليهم السلام را آورده كه اين رنگ را بيشتر دارند. ما مى‌توانيم كار حلوانى را تكميل كار سيد رضى در ادامه گردآورى سخنان بليغ ائمّه عليهم السلام بدانيم كه مقصود اوليه و اصلى سيد رضى بوده و كتاب «خصائص الائمه عليهم السلام» كه بعدها در خصائص اميرالمؤمنين عليه السلام متوقف و به همان ناميده شد، در واقع طرح و پى ريزى زمينه آن بوده است. در اين ميان نقل سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله بيشتر براى آن است كه سخنان امامان عليهم السلام را تقويت كند و به اين انديشه كلامى شيعه قوّت بخشد كه همه، جرعه‌نوشان جام نبوّت هستند. حلوانى خود اين نكته را گوشزد كرده است.[١]

نسخه‌ها و تصحيح حاضر

آنچه از نسخه‌هاى كتاب در دست است، سه نسخه خطى متعلق به كتابخانه آستان قدس رضوى،[٢] كتابخانه مسجد اعظم قم‌[٣] و نسخه شخصى سيدمحمّد

[١]. ر. ك: مقدّمه مولّف.

[٢]. اين نسخه از سوى مقام معظم رهبرى، آية اللَّه خامنه‌اى به كتابخانه آستان قدس هديه شده و با شماره عمومى ١٩٦٠٠ در بخش كتب‌خطى اين كتابخانه در مشهد، مركز استان خراسان و در جوار بارگاه ملكوتى امام رضا( ع) نگهدارى مى‌شود.

[٣]. اين نسخه در ضمن مجموعه با رقم ٢٧١٢ در بخش كتب خطى كتابخانه مسجداعظم قم نگهدارى مى‌شود كه به وسيله مرجع دينى عصر آيةاللَّه حاج آقاحسين طباطبايى بروجردى( ١٢٩٢- ١٣٨٠ ه ق) تأسيس شد.