دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٩٤
فِي التَّجارِبِ عِلمٌ مُستَأنِفٌ. [١] در تجربه ها ، دانش جديد [نهفته] است. و نيز چه رسا و زيبا فرموده است كه : رَأيُ الرَّجُلِ عَلى قَدرِ تَجرِبَتِهِ. [٢] [ارزش] رأى آدمى ، به اندازه تجربه و خُبرويّت اوست. يعنى هر چه تجربه انسان در زمينه هايى كه اظهار رأى مى كند ، افزون تر گردد ، اظهار نظرش به واقع نزديك تر مى شود. به سخن ديگر ، هر كه باتجربه و خبره تر باشد ، رأيش استوارتر است. در روايت ديگرى ، از امام على عليه السلام چنين نقل شده است : أملَكُ النّاسِ لِسَدادِ الرَّأيِ كُلُّ مُجَرَّبٍ . [٣] سرآمدِ مردم در داشتنِ رأى استوار ، انسان هاى باتجربه اند. بنا بر اين ، امام على عليه السلام دانشى را كه از راه تجربه به دست مى آيد ، دقيق تر از دانشى مى داند كه تنها در فضاى درس و بحث حاصل گردد. به عقيده ايشان ، طبّ تجربى از طبّ كلاسيك به حكمت و علم پزشكى ، نزديك تر است. بدين جهت مى فرمايد: المُجَرَّبُ أحكَمُ مِنَ الطَّبيبِ . [٤] انسان باتجربه ، داناتر از پزشك است.
[١] ر . ك : ج ٢ ص ٤٥٤ ح ١٧٧٣ .[٢] غرر الحكم : ح ٥٤٢٦ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ٢٦٩ ح ٤٩٤٣ .[٣] غرر الحكم : ح ٣٠٤٨ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ١١٩ ح ٢٧٠٤ .[٤] غرر الحكم : ح ١٢٠٣ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ٤٥ ح ١١٢٨ .