٢١٩.الكافى ـ به نقل از اسحاق بن عمّار ـ: به امام صادق عليه السلام گفتم : جانم فدايت ! همسايه اى دارم كه بسيار نماز مى خواند ، بسيار صدقه مى دهد ، بسيار حج به جاى مى آورد و مردى درستكار است . فرمود : «اى اسحاق ! خرد او چگونه است ؟». گفتم : جانم به قربانت! از خرد ، بى بهره است . فرمود : «به همين جهت، اعمالش پذيرفته نمى شود» .

ر . ك : ج ٢ ص ١٩ (سرزنش نادانى) .

٣ / ٥

حجّيت خرد

٢٢٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : با حق باش ، هر جا كه باشد و آنچه را [ از عقايد و اخلاق و اعمال ]بر تو مشتبه مى شود ، با خردت جدا ساز ؛ زيرا خرد ، حجّت خدا بر تو و امانت او در نزد تو و بركات الهى در پيش توست . [١]

٢٢١.امام على عليه السلام : خرد، فرستاده حق است .

٢٢٢.امام على عليه السلام : خرد، شريعت درونى ، و شريعت، خرد بيرونى است .

٢٢٣.امام صادق عليه السلام : حجّت خداوند بر بندگان ، پيامبر است و حجّت ميان بندگان و خداوند ، خرد است .

٢٢٤.امام كاظم عليه السلام ـ خطاب به هشام بن حكم ـ: اى هشام! خداوند ، دو حجّت بر مردم دارد : حجّت آشكار و حجّت پنهان . حجّت آشكار ، رسولان ، پيامبران و امامان اند ، و حجّت پنهان ، خردهايند .

[١] در كتاب جواهر المطالب (ج ٢ ص ١٤٨) از پيامبر خدا چنين روايت شده است: «در برابر حق، فروتن باش ، از هر سو كه بر تو وارد شود ... . گمان را رها كن و بر پايه يقين بنا كن و آنچه را بر تو مشتبه شد، با خردت تمييز ده ؛ چرا كه عقل، حجّت خدا، برهان الهى و وديعه او نزد توست» .