دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٠٢
نكته باشد كه هويت واقعى انسان، چيزى جز خرد نيست؛ نكته اى كه در احاديث ديگر نيز بدان تصريح شده است . [١] طبق اين احاديث ، اصل و اساس انسان در آفرينش ، خرد است و ديگر چيزها به دنبال خرد براى او آفريده شده است .
ب ـ آفرينش از نور
اين تعبير ، اشاره به اين دارد كه كار اصلى خرد ، روشنگرى ، [٢] واقع نمايى، آينده نگرى و قرار دادن انسان در مسير عقايد ، اخلاق و اعمال شايسته [٣] و در يك جمله ، رساندن به كمال است .
ج ـ حق گرايى
نيروى خرد ، تسليمِ محضِ حق است و اگر تنها باشد و با نادانى آميخته نگردد ، از حق تبعيت مى كند و چيزى جز حق را نمى پذيرد : ... فَقالَ لَهُ : أدبِر ، فَأَدبَرَ ، ثُمَّ قالَ لَهُ : أقبِل ، فَأَقبَلَ . [٤] ... [خداوند] بدو (خرد) فرمود : «پشت كن» . او نيز پشت كرد . سپس فرمود: «روى آور» . پس روى آورد .
٢ . آفرينش نادانى
در نگاه ابتدايى ، به نظر مى رسد كه آفرينش نادانى، بى معناست؛ چرا كه نادانى، عدم علم است و عدم آفرينش ندارد . بنا بر اين، بايد احاديثى را كه دلالت بر
[١] ر . ك : ص ٢٢٣ (ارزش خرد) .[٢] ر . ك : ص ١٩٣ (حقيقت خرد) و ٣٣١ (نشانه هاى خرد) .[٣] ر . ك : ص ٣٣١ (نشانه هاى خرد) .[٤] ر . ك : ص ١٩٦ ح ١٢ .