دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢١٩

رَأىُ الشَّيخِ أحَبُّ إلَىَّ مِن جِلدِ الغُلامِ. [١] در نزد من ، نظر پير، از تيزى جوان ، پسنديده تر است . و در حديثى ديگر از امام على عليه السلام چنين نقل شده است : رَأىُ الشَّيخِ أحَبَّ إلَىَّ مِن حيلَةِ الشّابِّ. [٢] در نزد من ، نظر پير، از چاره جويى جوان، پسنديده تر است . امّا پيرى ، نه تنها از نادانىِ شخص نادان نمى كاهد ، بلكه به عكس ، نادانى وى را افزايش مى دهد. بنا بر اين ، فرسودگى عقل در هنگام پيرى، ويژه كسانى است كه در جوانى ، عوامل تقويت آن را فراهم نكرده باشند.

چند نكته در خور توجّه

در پايان، در زمينه تفسير احاديث اين باب بر اساس دسته بندى ارائه شده، چند نكته حائز اهمّيت است:

١ . توجّه به مفهوم «عقل»

تأمّل در اين احاديث، نشان مى دهد كه مقصود از عقل در همه آنها، يكسان نيست؛ بلكه مراد از عقل در بندهاى «الف» و «د» ، عقل عملى و در بند «ب» و «ج»، نخستين معنا از معانى عقل، يعنى استعداد معرفت و آگاهى است.

٢ . اختلاف روايات بند «ب»

مقطع توقّف رشد طبيعى عقل ، در احاديث