دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٢٩
٥ / ٦
ويژگى هاى خردمندان [١]
قرآن
«... همان خداوندى كه زمين را برايتان آرامگاه ساخت ، و براى شما در آن ، راه هايى پديد آورد، و از آسمان آبى فرود آورد . پس به وسيله آن، رُستنى هاى گوناگون را جفت جفت، بيرون آورديم. بخوريدودام هايتان را بچرانيد كه قطعا دراينها براى خردمندان،نشانه هايى است» .
«آيا براى هدايتشان كافى نبود كه [ببينند] چه نسلها را پيش از آنان نابود كرديم كه [ اينك ]در سراهاى آنان راه مى روند ؟ به راستى كه براى خردمندان در اين [امر] ، نشانه هايى [عبرت آموز] است» .
حديث
٦٠٩.امام باقر عليه السلام : پيامبر خدا فرمود : «بهترينِ شما ، خردمندان هستند» . گفته شد : اى پيامبر خدا! خردمندان كيستند ؟ فرمود: «آنان، كسانى هستند كه از اخلاق نيكو برخوردارند ، بردبار و باوقارند ، به خويشان رسيدگى مى كنند و به پدران و مادران، نيكى روا مى دارند ، به تهى دستان و همسايگان و يتيمانْ سركشى مى كنند، اطعام مى كنند ، سلام را در جهان آشكار مى كنند ، و هنگامى كه خوابْ مردمان را ربوده و در غفلت اند، آنان نماز مى گزارند» .
[١] خرد را در عربى ، از آن جهت «نُهيَة» گويند كه آدمى را از زشتى ، باز مى دارد . گفتنى است كه آيات و احاديث اين باب ، از خردمندان ، به «اولو النُّهَى» تعبير كرده اند ؛ امّا چنان كه پيش تر (ص ٤٠٥ پ ١) گفته شد ، اين تعبير، همانند تعابير مشابه ديگر ، به «خردمندان» ترجمه مى شود .