دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٠٣
٥ / ٤
بنيادهاى سنجش خرد
٥١٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هفت چيز بر خردمندى صاحبان خرد، دلالت دارد : ثروت ، از ميزان خرد صاحب مال ، پرده بر مى دارد ؛ نيازمندى ، بر خرد نيازمند ، دلالت دارد ؛ و بلا ، بر خرد بلا ديده ؛ و خشم ، بر خرد خشمگين ؛ و نوشته بر خرد نويسنده ؛ فرستاده ، بر خرد فرستنده ؛ و هديه ، بر اندازه خرد هديه دهنده .
٥١٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خرد مرد را با سه چيز بيازماييد : بلندى ريش، كنيه و نوشته نگين انگشترى اش .
٥١٨.امام على عليه السلام : با شش چيز ، خرد مردان ، آزموده مى شود : همنشينى ، معاشرت ، مقام ، كناره گيرى از مقام ، ثروت ، و تنگ دستى .
٥١٩.امام على عليه السلام : با شش چيز، خرد آدميان ، سنجيده مى شود : بردبارى به هنگام خشم ، شكيبايى به هنگام ترس ، ميانه روى به هنگام رغبت ، پرواى خداوند در همه حالات ، نرم خويى با مردم ، و كم جدال كردن .
٥٢٠.امام على عليه السلام : با سه چيز، خرد مردان ، سنجيده مى شود : ثروت ، مقام و حوادث ناگوار .
٥٢١.امام على عليه السلام : آدمى در سه جا دگرگون مى شود : در نزديكى به پادشاهان ، در رسيدن به مقام ، و در رهايى از تنگ دستى . هر كه در اين سه حالتْ دگرگون نشود ، داراى خردى استوار و خُلق و خويى درست است .