٦٩٥.امام على عليه السلام : خرد ، فرمانده لشكر الهى است و هوس ، فرمانده لشكر شيطان است . نفْس ، در ميان اين و آن ، سرگردان است. پس هر كدام پيروز گردد ، [ نفْس ]در اختيار آن خواهد بود .

٦٩٦.امام على عليه السلام : خرد و شهوت، ضدّ يكديگرند . تأييد كننده خرد، دانش است و آراينده شهوت، هوس . و نفْس ، در ميانه اين نزاع است ؛ هر كدام پيروز گردد، جانب آن را مى گيرد .

٦٩٧.امام على عليه السلام : محال است كه خردِ در بندِ شهوت ، از حكمت ، سود ببرد .

٦٩٨.امام على عليه السلام : آن كه از هوسْ دورى گزيند ، خردش سالم است .

٦٩٩.امام على عليه السلام ـ در نامه اى به شريح بن حارثِ قاضى ، پس از توبيخ: بر اين گفته من، خردى كه از اسارت هوس ، خارج شده و از بندهاى دنيا رسته ، گواهى مى دهد .

٧٠٠.امام على عليه السلام : هر كه عاشق چيزى شود ، [آن عشق، ]چشمش را شب كور (نابينا) و دلش را بيمار مى گرداند . پس با چشم بيمار نگاه مى كند و با گوش كر مى شنود . شهوت ها خردش را پاره مى كنند و دنيا دلش را مى ميراند.

٧٠١.امام على عليه السلام : خرد، پرده اى پوشان است و فضيلت، زيبايىِ آشكار . پس كاستى هاى خُلق و خويَت را با فضيلت بپوشان و با خردت به جنگ هوس خويش برو تا دوستى ، برايت سالم شود و محبّت [ ديگران ]برايت، آشكار گردد .

٧٠٢.امام على عليه السلام : از دست دادن خرد، به خاطر هوس و شهوت است .