دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٩
٠ و لكنّنى مذرب الأصغرين اُبيِّن [١] مَعْ ما مضَى ما غَبَر. [٢] ٠ ٠هر گاه مشكلات به من روى آورند با تفكّر و نظر ، پرده از حقايق آنها بر مى دارم. ٠ ٠و مانند مردانِ اِمَّعه نيستم كه از اين و آن بپرسم : «چه خبر؟». ٠ ٠من بر زبانم لجام مى زنم و در پرتوِ گذشته حقايق را آشكار مى سازم. ٠ بر اين اساس ، پيروان راستين پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام ، كسانى هستند كه در مسائل نظرى و اعتقادى ، صاحب نظر و داراى رأى اند و هرگز از اين و آن ، تقليد نمى كنند و از اين كه به جدايى از جامعه متّهم شوند ، هراسى ندارند. آنان هيچ عقيده و رأيى را نمى پذيرند ، مگر اين كه با تحقيق ثابت شود كه حق است ، گرچه همه مردم بر خلاف آن اجماع كنند ، و نيز راهى را نمى پيمايند ، مگر به يقين برسند كه راهِ راست است ، و بر كارى اقدام نمى كنند ، مگر اين كه با تأمّل و تحقيق ، روشن شود كه رفتارى منطقى ، مفيد و عقل پذير است. در حديثى ديگر از پيامبر صلى الله عليه و آله چنين آمده است : لا تَكونوا إِمَّعَةً ؛ تَقولونَ : إِن أحسَنَ النّاسُ أَحسَنّا ، وإِن ظَلَموا ظَلَمنا ! ولكِن وَطِّنوا أَنفُسَكُم ، إِن أَحسَنَ النّاسُ أَن تُحسِنوا ، وإِن أَساؤوا فَلا تَظلِموا . [٣] شماها «إِمَّعة» مباشيد كه بگوييد : اگر مردم به ما نيكى كردند ، ما هم نيكى
[١] در برخى نسخه ها به جاى كلمه «اُبيِّن» ، «أَقيسُ» به معناى «مى سنجم» آمده است .[٢] جامع بيان العلم : ج ٢ ص ١١٣ ، كنز العمّال : ج ١٠ ص ٣٠٣ ح ٢٩٥٢١ ؛ الأمالى ، طوسى : ص ٥١٤ ح ١١٢٥ ، بحار الأنوار : ج ٢ ص ٥٩ ح ١ و ج ٤٢ ص ١٨٧ ح ٤ .[٣] سنن الترمذى : ج ٤ ص ٣٦٤ ح ٢٠٠٧ ، كنز العمّال : ج ١٥ ص ٧٧٢ ح ٤٣٠٣٥ .