دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٠٦
[پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود :] «هيچ چيزى نزد خداوند ، گرامى تر از فرزند آدم نيست» . گفته شد : حتّى فرشتگان ؟ فرمود : «فرشتگان مانند ماه و خورشيد ، مجبورند» . البته اين فضيلتِ بالقوّه، هنگامى فعليت مى يابد كه انسان از اين آزادى در جهت تكامل اختيارى خود، بهره بردارى نمايد؛ امّا اگر از آزادى ، سوء استفاده كند و در رويارويىِ خرد و شهوت ، خردْ مغلوب گردد ، نعمت آزادى ، به نقمت تبديل مى گردد . از اين رو، امام عليه السلامدر ادامه سخنى كه در تبيين تركيب خرد و نادانى از ايشان نقل كرديم ، مى فرمايد : فَمَن غَلَبَ عَقلُهُ شَهوتَهُ هُوَ خَيرٌ مِنَ المَلائِكَةِ ، ومَن غَلَبَت شَهوَتُهُ عَقلَهُ فَهُوَ شَرٌّ مِن البَهائِمِ. [١] هر آن كه خردش بر شهوتش پيروز گردد ، از فرشتگان ، برتر است و هر آن كه شهوتش بر خردش غالب گردد، از چارپايان پست تر است .
[١] . تحريم : آيه ٦ : «لاَّ يَعْصُونَ اللَّهَ مَآ أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ ؛ از آنچه خدا به آنان دستور داده، سرپيچى نمى كنند و آنچه را كه مأمورند، انجام مى دهند» .[٢] مؤمنون : آيه ١٢ ـ ١٤ : «وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الاْءِنسَـنَ مِن سُلَــلَةٍ مِّن طِينٍ... فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَــلِقِينَ ؛ و به يقين ايشان را از عصاره اى از گل آفريديم .. . آفرين باد بر خدا كه بهترينِ آفرينندگان است» .[٣] شعب الإيمان : ج ١ ص ١٥٣ و ١٧٤، تاريخ بغداد : ج ٤ ص ٤٥ ش ١٦٥٢، الفردوس : ج ٤ ص ١٠٥ ش٦٢٣١ ، كنز العمّال : ج ١٢ ص ١٩٢ ش ٣٤٦٢١ .[٤] ر . ك : ص ١٩٦ ح ١١ .