توحيد ذاتى‌ پس از اثبات وجود خدا، از مهم‌ترين مسائل شناخت خدا و صفات او، درك توحيد و يگانگى ذات پاك او و تنزيه و تقديس‌اش از هرگونه شرك است. توحيد زيربناى تعليمات همه اديان آسمانى، به‌ويژه اسلام، بوده و سرچشمه، تمام صفات خداست. هيچ يك از صفات خدا بدون توجه به اصل توحيد به‌خوبى قابل درك نيست؛ زيرا يگانگى خداوند از نامحدود بودن او سرچشمه مى‌گيرد و اين وجود بى‌انتهاست كه جامع كمالات و خالى از هر عيب و نقص مى‌باشد. اگر او را به‌طور حقيقى بشناسيم، همه صفاتش را شناخته‌ايم. «١» مسأله توحيد و شرك از عقايد گرفته تا اعمال و از نيّات تا اخلاق، و از فرد تا جامعه، همه را تحت تأثير عمي توحيد از ديدگاه عقل و نقل ٨٤ ٢ - تعدد بردار نبودن هستى مطلق و نامحدود ..... ص : ٨١ ق خود قرار مى‌دهد. از اين رو، اسلام نسبت به آن اهميت خاص قايل شده و توحيد را پايه اصلى خداشناسى و مايه حيات واقعى انسان معرفى كرده و شرك را گناهى نابخشودنى دانسته است. حضرت على عليه السلام مى‌فرمايد: «انَّ اوَّلَ الدّينِ مَعْرِفَتُهُ وَ اصْلُ مَعْرِفَتِهِ تَوْحيدُهُ» «٢» اولين گام در راه دين‌دارى، شناخت خداوند و اساس شناختش، يگانه دانستن اوست. معناى توحيد «توحيد» يعنى، يگانه دانستن خدا و اعتقاد به اينكه او واحد است. «واحد» از مادّه «وحدت» بوده و در اصل، به‌معناى چيزى است كه هيچ جزئى ندارد، سپس توسعه يافته‌