پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: «بِالْعَدْلِ قامَتِ السَّمواتُ وَالْارْضُ» «١» تمام آسمان‌ها و زمين به موجب عدل بر پاست. ب- عدل تشريعى‌ «عدل تشريعى» يعنى، مجموعه قوانين و تكاليف الهى كه به‌منظور رسيدن انسان به كمال نهايى وضع و مقرر شده، با رعايت عدالت بوده و مناسب با توان مكلّفان است. انسان بر اساس اختيار و آزادى اراده‌اى كه به او داده شده، كار نيك و بد را خود انتخاب مى‌كند. و چون انتخاب آگاهانه نيازمند شناخت صحيح راه‌هاى خير و شرّ است، خداوند انسان را به آن‌چه موجب خير و مصلحت اوست، امر فرموده و از آن‌چه موجب سقوط اوست، نهى كرده تا وسيله حركت تكاملى او فراهم شود. و چون تكاليف الهى به منظور رسيدن انسان به نتايجِ عمل به آنها وضع شده و نفعى براى خداى متعال در بر ندارد، از اين رو، حكمت الهى اقتضا دارد كه اين تكاليف، مناسب با توانايى‌هاى مكلفّان باشد. بدين ترتيب، عدالت در مقام تشريع و تكليف ثابت مى‌شود؛ زيرا اگر خداوند متعال تكليفى بيش از طاقت بندگان تعيين كند، امكان عمل نخواهد داشت و كار بيهوده‌اى خواهد بود. «٢» قرآن مجيد مى‌فرمايد: «وَ لا نُكَلِّفُ نَفْساً الَّا وُسْعَها وَ لَدَيْنا كِتابٌ يَنْطِقُ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ» «٣» و ما هيچ كس را جز به اندازه توانايى‌اش تكليف نمى‌كنيم. و نزد ما كتابى است كه به حق سخن مى‌گويد و به آنان هيچ ستمى نمى‌شود. حضرت على عليه السلام فرمود: «ارْتَفَعَ عَنْ ظُلْمِ عِبادِهِ وَ قامَ بِالْقِسْطِ فى‌ خَلْقِهِ وَ عَدَلَ عَلَيْهِمْ فى‌ حُكْمِهِ» «٤» برتر از آن است كه به بندگانش ظلم كند و در ميان بندگان به قسط و عدل قيام نموده و در حكمش عدالت را نسبت به آنها مراعات كرده است.