توحيد از ديدگاه عقل و نقل - كريمی، جعفر؛ فرقانی، قدرت الله - الصفحة ١٦٦
اراده به اين معنا جزو صفات فعل شمرده مىشود. «١»
قرآن كريم مىفرمايد:
«انَّما امْرُهُ اذا ارادَ شَيْئاً انْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ» «٢»
فرمان او چنين است كه هرگاه چيزى را اراده كند، تنها به آن مىگويد: «موجود باش» و آن نيز بىدرنگ موجود مىشود.
امام رضا عليه السلام در پاسخ سؤال از اراده خدا و خلق، به اراده فعلى خداوند اشاره نموده، مىفرمايد:
«الْارادَةُ مِنَ الَمخْلُوقِ الضَّميرُ وَ ما يَبْدُوا لَهُمْ بَعْدَ ذلِكَ مِنَ الْفِعْلِ، وَ امَّا مِنَ اللَّهِ تَعالى فَارادَتُهُ احْداثُهُ لا غَيْرَ ذلِكَ، لِانَّهُ لا يُرَوّى وَ لا يُهِمُّ وَ لا يَتَفَكَّرُ وَ هذِهِ الصِّفاتُ مَنْفِيَّةٌ عَنْهُ وَ هِىَ صِفاتُ الْخَلْقِ، فَارادَةُ اللَّهِ الْفِعْلُ لا غَيْرَ ذلِكَ، يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ بِلا لَفْظٍ وَ لا نُطْقٍ بِلِسانٍ وَ لا هِمَّةٍ وَ لا تَفَكُّرٍ وَ لا كَيْفَ لِذلِكَ، كَما انَّهُ لا كَيْفَ لَهُ» «٣»
اراده مخلوقات تصميم درونى و كارهايى است كه پس از آن، از آنها ظاهر مىشود، اما در مورد خداوند متعال، اراده او فقط بهمعناى ايجاد است؛ نه انديشه مىكند، نه تصميم مىگيرد و نه فكر مىكند. اينگونه صفات از او منتفى است؛ چه اينكه اينها از صفات خلق است. پس اراده خداوند، همان فعل اوست، نه غير آن. خداوند مىفرمايد: موجود باش و بىدرنگ موجود مىشود؛ بدون احتياج به لفظ و سخن گفتن به زبان و تصميم و تفكّر. اراده او هيچ كيفيتى ندارد، همانگونه كه ذات پاكش نيز بدون كيفيت است.
حيات خداوند
يكى ديگر از صفات ذات خداوند، «حيات» است. قرآن كريم مىفرمايد: