توحيد از ديدگاه عقل و نقل
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

توحيد از ديدگاه عقل و نقل - كريمی، جعفر؛ فرقانی، قدرت الله - الصفحة ٢٠١

خدا ديده نمى‌شود با نفى جسميت از خداوند، روشن مى‌شود كه او با چشم و حسّ ديگرى قابل رؤيت و ادراك نيست، نه در دنيا و نه در آخرت؛ زيرا لازمه محسوس بودن و ديده‌شدن چيزى، جسم‌بودن، مكان و جهت داشتن و داراى اجزا بودن است. و اين موارد، درباره خداوند امكان ندارد. قرآن مى‌فرمايد: «لا تُدْرِكُهُ الْابْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْابْصارَ وَ هُوَ اللَّطيفُ الْخَبيرُ» «١» چشم‌ها او را نمى‌بيند، ولى او همه چشم‌ها را مى‌بيند و او لطيف و آگاه است. امام هادى عليه السلام در پاسخ نامه‌اى كه در آن، در مورد ديده شدن خداوند سؤال شده بود، نوشتند: «لا تَجُوزُ الرُّؤْيَةُ ما لَمْ يَكُنْ بَيْنَ الرَّائِي وَالْمَرئِىِّ هَواءٌ يَنْفُذُهُ الْبَصَرُ، فَامَّا اذَ انْقَطَعَ الْهَواءُ عَنِ الرَّائي وَالْمَرْئِىِّ، لَمْ تَصِحَّ الرُّؤْيَةُ وَ كانَ في ذلِكَ الْاشْتِباهُ لِانَّ الرَّائى‌ مَتى‌ ساوَى الْمَرئِىَّ فِى السَّبَبِ الْمُوجِبِ بَيْنَهُما فِى الرُّؤْيَةِ وَجَبَ الْاشْتِباهُ وَ كانَ ذلِكَ التَّشْبيهُ، لِانَّ الْاسْبابَ لابُدَّ مِنْ اتِّصالِها بِالْمُسَبَّباتِ» «٢» تا وقتى كه ميان بيننده و موجود ديده شده، فضايى كه ديد در آن نفوذ كند نباشد، ديدن امكان ندارد. پس اگر ميان بيننده و موجود ديده شده فضا قطع شود، ديدن ممكن نمى شود. و (اگر ديدن ممكن باشد) موجب مى‌شود؛ زيرا اگر بيننده با ديده شده، از نظر شرط و سبب ديدن، مساوى باشد (هر دو در فضا موجود بودند و بين آن دو هم مانعى نبود) لازمه‌اش وجود شباهت ميان آن دو و در نتيجه، تشبيه است؛ چرا كه ارتباط و اتصال ميان اسباب و مسبّبات، حتمى است (چون رؤيت با چشم مادى است پس بايد مرئى هم محسوس و مادى باشد). امام عليه السلام در حديث مزبور برخى از شرايط ديدن با چشم را بيان فرموده و آن وجود فضا ميان بيننده و شى‌ء ديده شده است كه بدون آن و ديگر شرايط- مانند وجود