توحيد از ديدگاه عقل و نقل
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

توحيد از ديدگاه عقل و نقل - كريمی، جعفر؛ فرقانی، قدرت الله - الصفحة ١٩٨

روح نه صاحب نفس است. و جايى از او خالى نيست و در عين حال، هيچ جايى گنجايش او را ندارد، نه رنگ دارد، نه بر قلب كسى خطور كرده است و نه بويى از او شنيده مى‌شود. همه اين امور از او نفى مى شود. پيش از اين، در بحث «توحيد و يگانگى خداوند»، به برخى از صفات سلبى خدا اشاره كرديم؛ از جمله اينكه: او داراى هيچ نوع شريك و شبيه نيست، نه در ذات و نه در افعال؛ هيچ‌گونه تركيب از اجزاى خارجى، عقلى و وهمى در ذات او راه ندارد، وجود او بسيط است و صفاتش نيز عين ذات اوست، نه زايد بر ذاتش. اكنون برخى ديگر از صفات سلبى خدا را ذكر مى‌كنيم: خداوند جسم نيست‌ يكى از صفات سلبى خداوند، پيراستگى ذات او از جسم بودن و هرگونه صفات و عوارض جسم است. اين لازمه توحيد ذات و تركيب نيافتن او از اجزا و بساطت او در وجود است. قرآن مجيد مى‌فرمايد: «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَىْ‌ءٌ وَ هُوَ السَّميعُ الْبَصيرُ» «١» هيچ چيز همانند او نيست و او شنوا و بيناست. امام صادق عليه السلام فرمود: «سُبْحانَ مَنْ لا يَعْلَمُ احَدٌ كَيْفَ هُوَ الَّا هُوَ، لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَىْ‌ءٌ وَ هُوَالسَّميعُ الْبَصيرُ لا يُحَدُّ وَ لا يُحَسُّ وَ لا يُجَسُّ وَ لا يُمَسُّ وَ لا تُدْرِكُهُ الْحَواسُّ وَ لا يُحيطُ بِهِ شَىْ‌ءٌ لا جِسْمٌ وَ لا صُورَةٌ وَ لا تَخْطيطٌ وَ لا تَحْديدٌ» «٢» منزّه است خدايى كه كسى جز او نمى‌داند كه ذات او چگونه است. براى او مانندى نيست. اوست شنونده و بينا، محدود و محسوس نيست، قابل جستجو و لمس نمى‌باشد، حواس، او را درك نمى‌كنند، چيزى بر او محيط نيست. جسم و صورت نمى‌باشد و نقش و خطّ و حدّ ندارد.