توحيد از ديدگاه عقل و نقل
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

توحيد از ديدگاه عقل و نقل - كريمی، جعفر؛ فرقانی، قدرت الله - الصفحة ٢٠٠

حوادث هستند؛ بدين معنا كه يا فاقد كمالى هستند و از نقص به سوى كمال مى‌روند و يا كمالى را از دست مى‌دهند و رو به نقص مى‌روند در حالى كه وجود خداوند، ذات نامحدود و بى‌پايانى است كه نه مى‌توان او را در زندان زمان و مكان محصور كرد، نه هرگز فاقد كمالى بوده تا بخواهد آن را بيابد و نه كمالى را از دست مى‌دهد. پس او جسم نيست. «١» قرآن مجيد مى‌فرمايد: «هُوَ اللَّهُ الَّذى‌ لا الهَ الَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ» «٢» او خدايى است كه معبودى جز او نيست، مالك بوده و از هر عيب منزّه است، به كسى ستم نمى‌كند، امنيّت بخش است، مراقب همه‌چيز مى‌باشد، قدرتمندى شكست‌ناپذير كه با اراده نافذ خود هر چيز را اصلاح مى‌كند و شايسته عظمت است. خداوند منزّه است از آن‌چه براى او شريك قرار مى‌دهند. امام صادق عليه السلام در تعليل نفى جسميّت خداوند، فرمود: «انَّ الْجِسْمَ مَحْدُودٌ مُتَناهٌ وَالصَّورَةُ مَحْدُودَةٌ مُتَناهِيَةٌ فَاذَا احْتَمَلَ الْحَدَّ، احْتَمَلَ الزِّيادَةَ وَ النُّقْصانَ وَ اذَا احْتَمَلَ الزِّيادَةَ وَالنُّقْصانَ كانَ مَخْلُوقاً. قالَ: قُلْتُ فَما اقُولُ؟ قالَ: لا جِسْمَ وَ لا صُورَةَ وَ هُوَ مُجَسِّمُ الْاجْسامِ وَ مُصَوَّرِ الصُّوَرِ، لَمْ يَتَجَزَّأْ وَ لَمْ يَتَناهَ وَ لَمْ يَتَزايَدْ وَ لَمْ يَتَناقَصْ» «٣» جس توحيد از ديدگاه عقل و نقل ٢٠٧ خدا، فوق زمان و مكان است ..... ص : ٢٠٣ م، محدود و پايان‌پذير و صورت نيز محدود و داراى نهايت است. پس هرگاه در وجود خدا، حدّ و مرز راه يابد، در اين صورت، دگرگونى و تحوّل به كمى و زيادى در ذات او راه پيدا مى‌كند و اين نشانه مخلوق بودن است. راوى گفت: پس چه بگويم؟ امام عليه السلام فرمود: خدا نه جسم است و نه صورت، او به اجسام، جسميت مى‌بخشد و صورتگر صورت‌هاست؛ قابل تجزيه به اجزا نبوده، پايان‌پذير نيست و كمى و زيادى در او راه ندارد.