بحث شناخت خدا والاترين و شريف‌ترين موضوع است، به‌گونه‌اى كه هيچ موضوعى را نمى‌توان با آن قياس كرد، پس بحث درباره او نيز با فضيلت‌ترين بحث است. حضرت على عليه السلام در اشاره به فضيلت شناخت خداوند مى‌فرمايد: «مَعْرِفَةُ اللَّهِ سُبْحانَهُ اعْلَى الْمَعارِفِ» «١» شناخت خداوند سبحان بالاترين شناخت‌ها است. در حديث ديگرى، معصوم عليه السلام با فضيلت‌ترين انسان را كسى مى‌داند كه از شناخت بيشترى نسبت به خدا برخوردار باشد: توحيد از ديدگاه عقل و نقل ٢٨ ٢ - درك عظمت خدا و كرنش در برابر او ..... ص : ٢٧ «بَعْضُكُمْ اكْثَرُ صَلاةً مِنْ بَعْضٍ وَ بَعْضُكُمْ اكْثَرُ حَجّاً مِنْ بَعْضٍ وَ بَعْضُكُمْ اكْثَرُ صَدَقَةً مِنْ بَعْضٍ وَ بَعْضُكُمْ اكْثَرُ صِياماً مِنْ بَعْضٍ وَ افْضَلُكُمْ، افْضَلُكُمْ مَعْرِفَةً» «٢» برخى از شما نماز، بعضى حج، گروهى صدقه و جمعى از شما روزه‌شان بيش از ديگران است، (اما) با فضيلت‌ترين شما كسى است كه از شناخت بالاترى نسبت به خداوند بهره‌مند باشد. راه‌هاى شناخت خدا دانشمندان اسلامى راه‌هاى شناخت خدا را با توجه به ابزار شناخت، در يك تقسيم‌بندى كلى به سه راه تقسيم كرده‌اند: ١- راه فطرت يا راه دل؛ ٢- راه‌هاى حسى- عقلى؛ ٣- راه‌هاى عقلى و فلسفى. «٣» بايد توجه داشت كه تفاوت سه راه مزبور، تفاوتى ابزارى است و براى شناخت خدا، از هر يك از اين راه‌ها، استفاده مى‌شود. در راه اول، تكيه بر دل و قلب است. در اين راه، شناخت خدا با توجه به درخواست‌هاى درونى انسان و تمايلات فطرى او صورت‌