توحيد از ديدگاه عقل و نقل - كريمی، جعفر؛ فرقانی، قدرت الله - الصفحة ١٨١
عدل الهى (٢)
اشكالهايى درباره عدل الهى
اشكالها و مواردى نقضى از سوى منكران اصل عدل مطرح شده كه به ذكر برخى و پاسخ آن مىپردازيم.
١- وجود تفاوت در جهان خلقت
چرا در
توحيد از ديدگاه عقل و نقل ١٨٦ ٢ - ناسازگارى شرور با عدل الهى ..... ص : ١٨٣
جهان، تبعيض و تفاوت وجود دارد؟ تفاوتهايى كه در آفرينش مخلوقات، بهويژه انسانها، وجود دارد، چگونه با عدل الهى سازگار است؟ بهعنوان مثال، چرا افراد انسان از نظر سفيدى، سياهى، زشتى، زيبايى، سالم و معلول بودن و نيز قواى جسمانى و هوش متفاوتند؟
پاسخ اجمالى: ما آفريدگار جهان را خدايى عليم، حكيم و عادل مىشناسيم. از اين رو، اگر با نظر سطحى و ابتدايى، برخى از امور نامنظّم و يا بدون فايده جلوه كند، بايد گفت آنها نيز داراى حكمت و مصلحتى است، هر چند بر اثر كوتاهى و نارسايى عقل و محدود بودن علم خود، آن را درك نكرده يا از آن بىخبر باشيم. «١» قرآن مىفرمايد:
«وَ ما اوتيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ الَّا قَليلًا» «٢»
و جز اندكى از دانش به شما داده نشده است.
پاسخ تفصيلى: آنچه در جهان وجود دارد، تفاوت است، نه تبعيض و آنچه مىتواند نقض عدالت يا حكمت باشد تبعيض است، نه تفاوت. «تبعيض» آن است كه ميان دو موجود، كه در شرايطى كاملًا مساوى قرار دارند، فرق بگذاريم. ولى «تفاوت» آن است