مَوْضِعَهُ بِعِلْمِهِ» «١» منزّه است خدايى كه آفرينش را با قدرت خود آفريده است. هر چه را آفريده، براساس حكمت خود محكم و استوار ساخته و هر چيزى را مطابق علم خود، در جاى مناس توحيد از ديدگاه عقل و نقل ١٦٤ خداوند؛ بينا و شنواى مطلق ..... ص : ١٦١ ب خويش قرار داده است. حضرت على عليه السلام مى‌فرمايد: «لَمْ يَؤُدْهُ خَلْقَ مَا ابْتَدَأَ وَ لا تَدْبيرَ ما ذَرَأَ وَ لا وَقَفَ بِهِ عَجْزٌ عَمَّا خَلَقَ وَ لا وَلِجَتْ عَلَيْهِ شُبْهَةٌ فيما قَضى‌ وَ قَدَّرَ، بَلْ قَضاءٌ مُتْقَنٌ وَ عِلْمٌ مُحْكَمٌ وَ امْرٌ مُبْرَمٌ» «٢» آفرينش موجودات و تدبير مخلوقات، او را خسته نكرده و در خلقت اشيا، ناتوان نگرديده و در آن‌چه حكم نموده و مقدّر فرموده، شبهه‌اى بر او دست نداده، بلكه حكم او حكمى است استوار، علمش پايدار و امرش ثابت و برقرار. نظام خلقت؛ مظهر حكمت‌ يكى از راه‌هاى اثبات احسن بودن نظام آفرينش و اينكه جهان موجود بر اساس حكمت خلق شده و آفريدگار آن حكيم است، مطالعه موجودات اين عالم و پى‌بردن به اسرار و حكمت‌ها و مصلحت‌هايى است كه در آفرينش آنها به كار رفته؛ زيرا با يك نگا، به جهان هستى از منظومه‌ها و ستارگان گرفته تا حيوانات، نباتات و انسان‌ها، مى‌توان دريافت كه هر كدام از آنها ورقى از كتاب قطور علم و حكمت بى‌پايان الهى و دليلى بر «حكيم» بودن آفريدگار آنهاست. ما در گذشته، در برهان «نظم» به برخى از حكمت‌ها و اسرار موجود در آفرينش جهان اشاره كرديم كه علاوه بر اثبات وجود خدا، علم و حكمت او را نيز اثبات مى‌كند. حضرت على عليه السلام مى‌فرمايد: «وَ ظَهَرَتْ فِى الْبَدائِعِ الَّتى‌ احْدَثَها آثارُ صَنْعَتِهِ وَ اعْلامُ حِكْمَتِهِ، فَصارَ كُلُّ ما خَلَقَ‌