توحيد از ديدگاه عقل و نقل - كريمی، جعفر؛ فرقانی، قدرت الله - الصفحة ١٢٦
خلاصه
در زمينه «شناخت صفات خدا»، گروهى دچار تفريط گرديده و براى فرار از «تشبيه»، راه «تعطيل» پيمودهاند. آنان امكان دستيابى عقل انسان به چگونگى صفات و خصوصيات مبدأ هستى را، هر چند به صورت اجمال، منكر گرديدهاند.
گروهى ديگر نيز گرفتار افراط شده و با طى كردن راه «تشبيه»، خدا را همانند ديگر موجودات، داراى صفات و خصوصيات مادّى و محدود دانستهاند.
آنچه بهعنوان نظريه صحيح و مطابق عقل و شرح مطرح است، امكان شناخت اجمالى و نسبى صفات الهى است؛ بدين معنا كه هر چند انديشه محدود انسان توان رسيدن به كُنه ذات و صفات الهى و شناخت حقيقت بىانتهاى خداوندى را ندارد، اما از راه مشاهده موجودات و الهام از وحى و كلام معصومان عليهم السلام مىتواند شناختى اجمالى از صفات او پيدا كند. شرط اساسى در به كار بردن بهترين اسم و يا صفت در مورد خداوند، پاكسازى آن از جنبههاى منفى و محدود كنندهاش و سازگارى آن با كمال مطلق و بىنهايت بودن ذات حق است.
پرسش
١- نظريه تعطيل را توضيح دهيد و آن را نقد كنيد.
٢- ديدگاه تشبيه در مورد صفات خداوند و نقد آن را بيان كنيد.
٣- نظريه صحيح در زمينه شناخت صفات خدا چيست؟
٤- آيهاى از قرآن را كه بيانگر امكان توصيف خداوند به صفات كمال است، بنويسيد.