توحيد از ديدگاه عقل و نقل - كريمی، جعفر؛ فرقانی، قدرت الله - الصفحة ١٤٥
احاطه و علم دارد. از طرف ديگر مانع علم، يا حجابهاى مادّى و يا محدوديّت وجودى است، درحالى كه هيچيك از اينها در مورد خداوند وجود ندارد، بلكه همه هستى نزد او حاضر است و علم، چيزى جز حضور معلوم نزد عالم نيست. حضرت على عليه السلام مىفرمايد:
«لَمْ يَعْزُبْ عَنْهُ خَفِيَّاتُ غُيُوبِ الْهَوى وَ لا غَوامِضُ مَكْنُونِ ظُلَمِ الدُّجى وَ لا فِىالسَّمواتِ الْعُلى وَ الْارْضينَ السُّفْلى ... وَالُمحيطُ بِما احاطَ مِنْها» «١»
پنهانىهاى هواهاى نفسانى كه از درك انسانها مخفى (و در سينهها پنهان) است و پوشيدههاى پنهان در تاريكى شب و آنچه را در آسمانهاى بالا و زمينهاى پايين است، هيچكدام از علم خدا مخفى نيست ... و بر همه هستى احاطه دارد.
٢- نظام دقيق آفرينش
در برهان نظم، دانستيم كه نظم واحد و ثابتى بر سراسر جهان آفرينش گسترده و قوانين دقيق، پيچيده و حسابشدهاى بر تمامى موجودات عالم حاكم است و اين نظام حيرتانگيز گواه روشنى بر علم و آگاهى آفريدگار آن مىباشد؛ زيرا ممكن نيست خالق اين جهان پر از نظم و دقّت و شگفتى، خود عالم نباشد و اين همه اسرار و شگفتىها از موجود بىعلم بهوجود آمده باشد.
و از آنجا كه ارتباط موجودات با مبدأ آفرينش نه فقط در آغاز، كه درتمام طول حيات آنان برقرار است، علم او نسبت به همه اشيا و در هر حال و هر زمان و مكان، ثابت مىگردد.
قرآن كريم مىفرمايد:
«الا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَ هُوَ اللَّطيفُ الْخَبيرُ» «٢»
آيا كسى كه موجودات را آفريده، از حال آنها آگاه نيست؟ و حال آنكه او (از اسرار دقيق) با خبر و آگاه است.
حضرت امام رضا عليه السلام مىفرمايد:
«سُبْحانَ مَنْ خَلَقَ الْخَلْقَ بِقُدْرَتِهِ، اتْقَنَ ما خَلَقَ بِحِكْمَتِهِ وَ وَضَعَ كُلَّ شَىْءٍ مِنْهُ