مقدمه‌ عقايد و انديشه‌هاى بنيادى اسلام، كه از آنها به‌عنوان اصول عقايد ياد مى‌شود، پايه و اساس آيين حيات‌بخش اسلام است و در شكل‌گيرى رفتار مسلمانان تأثير غيرقابل انكارى دارد. زيرا به‌طور كلى، رفتار انسان‌ها- خودآگاه يا ناخودآگاه- متأثر از اصول عقايد و به عبارت ديگر، جهان‌بينى است. از اين رو، براى استقرار و تثبيت نظام ارزشى و رفتارى اسلام، بايد مبانى عقيدتى آن مورد بررسى قرار گيرد. اگر دين را به درختى تناور و بارور، تشبيه كنيم، مبانى عقيدتى، به مثابه ريشه‌هاى آن است. اين ريشه‌ها بايد در پرتو عقل، در اعماق قلب انسان پابرجا گردد تا ميوه‌هاى شيرين و گوارا (اعمال صالح) به بار آيد و سعادت و خوشبختى انسان در دو جهان تأمين شود. از آنجا كه خداى متعال، ما را به نيروى عقل و انديشه مجهز ساخته، بايد در نظام آفرينش، تأمّل و تدبّر كنيم تا به حكمت او پى ببريم. از اين رو، تحقيق و شناخت مبانى عقيدتى و دقت در محتواى دعوت پيامبران و توجه به معجزات آنان، بايد به كمك عقل انجام گيرد. تقليد از عقايد ديگران بدون سنجش عقلى، محكوم است. دانشمندان اسلامى از نخستين سالهاى ظهور اسلام، به تبيين عقايد اسلامى پرداخته و كتاب‌هايى در علم كلام، در سطوح گوناگون، به رشته تحرير درآورده و در اختيار همگان قرار داده‌اند. به تناسب مسائلى كه در هر عصر مطرح بوده در ميان بيشترين‌