توحيد از ديدگاه عقل و نقل
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

توحيد از ديدگاه عقل و نقل - كريمی، جعفر؛ فرقانی، قدرت الله - الصفحة ١٣٤

خداوند به غير آن‌چه او خود را به آن توصيف نموده» ذكر كرده و رواياتى نقل نموده كه از آنها توقيفى بودن اسماى خداوند استفاده مى‌شود. از جمله، از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه براى يكى از يارانش چنين نوشت: خدا تو را رحمت كند، بدان كه مذهب صحيح در توحيد همان صفاتى است كه در قرآن، براى خداوند متعال آمده است. پس بطلان و تشبيه را از خداوند نفى كن. نه نفى كردن صفات صحيح است و نه تشبيه؛ او خداوند ثابت موجود و بالاتر از توصيف وصف‌كنندگان است. و از قرآن تجاوز نكنيد كه پس از بيان قرآن و اتمام حجّت، گمراه خواهيد شد. «١» از امام موسى بن جعفر عليه السلام نقل شده است كه در نامه‌اى چنين نوشتند: «انَّ اللَّهَ اعْلى‌ وَ اجَلُّ انْ يُبْلَغَ كُنْهُ صِفَتِهِ فَصِفُوهُ بِما وَصَفَ بِهِ نَفْسَهُ وَ كُفُّوا عَمَّا سِوى ذلِكَ» «٢» خداوند بالاتر و برتر از آن است كه به كُنْه صفتش رسيده شود. پس او را تنها به صفاتى توصيف كنيد كه خودش را توصيف كرده است و از غير آن خوددارى كنيد. مرحوم طبرسى، نويسنده تفسير شريف مجمع‌البيان، ذيل آيه شريفه «وَ لِلَّهِ الْاسْماءُ الْحُسْنى‌» مى‌نويسد: «اين آيه دلالت دارد بر اين‌كه جايز نيست خدا نام‌گذارى شود، جز به نام‌هايى كه او بر خودش نهاده است.» «٣» ولى مرحوم علّامه طباطبائى مى‌نويسد: در قرآن، هيچ دليلى بر توقيفى بودن اسماى خداوند متعال وجود ندارد، بلكه دليل بر عدم آن هست. اما آيه شريفه «وَ لِلَّهِ الْاسْماءُ الْحُسْنى‌ فَادْعُوهُ بِها وَ ذَرُوا الَّذينَ يُلْحِدُونَ في‌ اسْمائِهِ» «٤» كه بعضى به آن بر توقيفى بودن اسماى خدا استدلال كرده‌اند، استدلالشان وقتى صحيح است كه الف و لام در «الْاسْماء» براى عهد باشد و مراد از الحاد در اسماء، تعدّى از اسماى معيّن خدا و اضافه كردن اسم‌هايى باشد كه از طريق نقل نرسيده، ولى اين‌دو نظر مورد قبول ما نيست. آن‌گاه‌