توحيد از ديدگاه عقل و نقل - كريمی، جعفر؛ فرقانی، قدرت الله - الصفحة ١١٣
توحيد عبادى
توحيد در الوهيت
يكى ديگر از مراتب توحيد، توحيد در الوهيت است؛ يعنى، جز «اللَّه» كسى را سزاوار پرستش ندانستن؛ زيرا «اله» بهمعناى معبود و كسى است كه شايسته عبادت و اطاعت باشد «١» و ثابت شده كه هستى ما و همه عالم از اوست و هيچ موجودى در جهان، استقلال در تأثير ندارد و تدبير همه امور به دست او و حق فرمان دادن و قانون وضع كردن نيز منحصر به اوست. پس كسى جز او شايسته پرستش نيست. اين مطلب مفهوم شعار بلند و پرمحتواى «لا الهَ الَّا اللَّهُ» است. «٢»
توحيد در عبادت
با توجه به اينكه مقام الوهيت و سزاوار پرستش بودن تنها مختص خداوند متعال است، انسان نيز در مقام عبادت، بايد تنها به پرستش او بپردازد و در برابر غير او سر تسليم فرود نياورد و جز در پيشگاه او سجده نكند؛ زيرا او كمال مطلقى است كه از هر عيب و نقصى پيراسته بوده، داراى بزرگى و عظمت، سرچشمه هر قدرت، بخشنده هر نعمت، آفريننده تمام خلقت و آگاه به همه مصلحتها مىباشد. پس تنها او سزاوار پرستش است و بس.
از اين رو، هر چند احترام، تواضع، خضوع و ستايش داراى مراتب و درجاتى است، اما بالاترين مرحله و آخرين درجه آن كه «پرستش و عبوديت» ناميده مىشود و حقيقت آن خضوع مطلق و نهايت تواضع و تذلّل و فرمان بردارى بدون قيد و شرط در برابر معبود