سرشمارى و آمارگيرى در ايران باستان، جهت دريافت ماليات سرانه، جمع آورى افراد لشكرى و تعيين تعداد پيروان مذاهب مختلف انجام مى‌شد. «١» نخستين اقدام در زمان ناصرالدّين شاه در زمينه جمع آورى آمار جمعيّت ايران آغاز شد كه به علّت قتل وى نتيجه‌اى نداشت. بعد از انقلاب مشروطيّت، در شهريور سال ١٢٩٥ تصويب نامه‌اى براى جمع آورى آمار جمعيّت ايران از تصويب هيأت دولت گذشت، ولى تا آذرماه سال ١٢٩٧ اجرا نشد و معوق ماند.
اداره احصائيه كل مملكتى در سال ١٣٠٣ به وجود آمد. وظيفه اين اداره، تعيين تعداد نفوس، تهيه آمارهاى اجتماعى، مالى، بهداشتى، دامدارى، صيد و شكار، صادرات و واردات بود اداره ياد شده در سال ١٣٠٤ كار خود را بطور رسمى آغاز كرد و در سال ١٣١٢ نام آن به اداره كل آمار و ثبت احوال تغيير يافت. «٢» آمارگيرى از جمعيّت ايران در سال ١٣١٨ آغاز شد و تا شهريور ١٣٢٠ (جنگ جهانى دوم) فقط ٣٢ شهر آمارگيرى شد و به علّت ادامه جنگ اين سرشمارى ناتمام ماند. سرشمارى‌هاى رسمى كشور از سال ١٣٣٥ آغاز شد و به فاصله هر دهه يك بار در سالهاى ١٣٤٥، ١٣٥٥ و ١٣٦٥ سرشمارى عمومى نفوس در كشور انجام گرفت. آخرين آمارگيرى در سال ١٣٧٥ ه. ش انجام شد. «٣» در سال ١٣٤٥ تعداد جمعيت ايران ٧٢٢/ ٧٨٨/ ٢٥ نفر و در سال ١٣٥٥ تعداد ٧٤٤/ ٧٠٨/ ٣٣ نفر بود و در سال ١٣٦٥ اين تعداد به ٠١٠/ ٤٤٥/ ٤٩ نفر رسيده است.
طبق آخرين آمار در سال ١٣٧٥ تعداد جمعيت ايران به ٤٨٨/ ٠٥٥/ ٦٠ نفر رسيده است.
جدول صفحه بعد جمعيّت كشور بر حسب جنس و گروههاى سنى را نشان مى‌دهد.