جغرافياى سياسى و اقتصادى ايران - خدادادی، اسماعیل - الصفحة ٧١
جنگلى در مناطق ديگر به صورت زغال و هيزم استفاده مىشود. آمار ارائه شده توسط مراكز رسمى نشان مىدهد كه طى سى سال گذشته، حدود نيمى از جنگلهاى كشور نابود شدهاند كه بطور متوسط، ساليانه حدود صد هزار هكتار را در برمىگيرد. «١» اگر برنامه صحيحى جهت حفظ و حراست منابع جنگلى ارائه نشود، ايران طى بيست سال آينده از اين نعمت الهى محروم خواهد شد. البته امروز دولت جمهورى اسلامى ايران برنامه هايى را جهت احياى دوباره جنگلهاى كشور در دست اقدام دارد.
ب- مراتع:
مرتع به زمينهايى گفته مىشود كه در فصل چرا، داراى پوشش گياهى علوفهاى باشد تا به مصرف دامهاى كشور برسد. وسعت كل مراتع ايران در سال ١٣٥٢، حدود ١٢٢ ميليون هكتار تخمين زده شد كه اين رقم در سال ١٣٦٥ به صد ميليون هكتار و در حال حاضر به نود ميليون هكتار كاهش يافته است. «٢» مراتع ايران به لحاظ كيفيّت، به سه دسته تقسيم مىشوند:
١- مراتع خوب: اين مراتع از نظر كيفيّت در هر هكتار ٢٩٠ كيلوگرم بازدهى علوفه دارند.
٢ مراتع متوسط (بوته زار): از هر هكتار آن، ٩٢ كيلوگرم علوفه خشك به دست مىآيد.
٣- مراتع فقير: در مناطق كويرى ايران، از هر هكتار مراتع فقير ٢٥ كيلوگرم علوفه قابل برداشت است. «٣» توليد سالانه علوفه در كشور، جوابگوى نيازهاى دامهاى موجود نيست. در نتيجه، ساليانه مقاديرى علوفه خشك از خارج وارد مىشود، در حالى كه با استفاده مطلوب از مراتع، مىتوان از وابستگى كشور به واردات علوفه رهايى يافت.
مراتع ايران بطور عمده در مناطق خراسان بخصوص سرخس، سواحل درياى خزر- كه بهترين مراتع كشور را در خود جاى داده-، مناطق آذربايجان و غرب ايران قرار