مى‌شود و گردنه حيران را در معبر اردبيل- آستارا تشكيل مى‌دهد. اين معبر دروازه خاورى آذربايجان است. شيب اين كوهستان به طرف دريا خيلى زياد و برعكس به طرف منطقه آذربايجان خيلى كم است. به همين علت، مناطق مرزى كشور آذربايجان در اين بخش به سرزمينهاى مرزى ايران، حوالى اردبيل، مسلط است. خط مرزى با عبور از ارتفاعات تالش به آستارا مى‌رسد. طول اين بخش از مرز ٦٢٨ كيلومتر مى‌باشد. «١» با فروپاشى شوروى سابق وضعيت مرزهاى شمالى كشور ما نيز دگرگون شد بر همين اساس در اجلاسى در تاريخ ١٥ و ١٦ مه سال ١٩٩٥ (١٣٧٤) مسؤوليت تنظيم نظام حقوقى درياى خزر به مديران كل حقوقى وزارت خارجه پنج دولت مربوط واگذار شد.
بنابراين، انجام هر گونه اقدامى در درياى خزر بايد با توافق پنج كشور حاشيه درياى خزر يعنى ايران، روسيه، تركمنستان، قزاقستان و آذربايجان باشد. «٢» مرزهاى شرقى‌ ايران از سمت شرق با كشورهاى افغانستان و پاكستان هم‌مرز است. كشورمان با افغانستان در طول خطى از دهانه ذوالفقار (نقطه مرزى مشترك ايران، افغانستان و تركمنستان) در شمال تا كوه ملك سياه در جنوب (نقطه مرزى با پاكستان) مرز مشترك دارد. قسمت شمالى و جنوبى اين خط مرزى كه در حدود ٩٤٥ كيلومتر طول دارد، توسط انگليسيها و بقيه در سال ١٣١٤ ه. ش با موافقت دو دولت ايران و افغانستان به حكميت دولت تركيه مرزبندى و تعيين حدود گرديد. «٣» تغيير مسير رود هيرمند و مشكل كم آبى در منطقه همواره بين ايران و افغانستان مشكل آفرين بوده است.
مرز ايران و پاكستان زمانى كه پاكستان ضميمه هند و از متصرفات انگليس محسوب مى‌شد، توسط مأموران انگليس تحديد و حدود آن مشخص شد و به موجب پروتكل‌هاى (١٢٨٨ ه. ق) با ابهاماتى چند از رودخانه «مانشكيد» در كنا درياى عمان در جنوب تا كوه «ملك سياه» در شمال تعيين شد. طول خطوط مرزى ايران و پاكستان در