جغرافياى سياسى و اقتصادى ايران - خدادادی، اسماعیل - الصفحة ١١٣
بخش صنعت در موارد زير موجب تكامل كشاورزى گرديد:
١- ماشينى كردن بخش كشاورزى مانند كاربرد تراكتور، كمباين، تيلر و ماشينآلات تسطيح زمين.
٢- به كارگيرى وسائل حمل و نقل و امكان عرضه سريعتر محصولات كشاورزى به بازارهاى مصرف.
٣- ايجاد صنايع تبديلى در بخش كشاورزى مانند ايجاد انبار، سيلو، سردخانه و كارخانههاى كنسروسازى جهت آمادهسازى فرآوردههاى كشاورزى براى مصرف. ٤- ايجاد صنايع كود شيميايى و توليد انبوه سموم دفع آفات نباتى و در نتيجه بارورى هر چه بيشتر محصولات زراعى.
٥ توليد وسائل و ابزارهاى هواشناسى، خاكشناسى، آبشناسى و كانال مدرن قابل استفاده در تمام مراحل كاشت، داشت و برداشت محصولات كشاورزى.
رشد بخش صنعت و پيچيدگى علوم و تكنولوژى صنعتى و به كارگيرى آن در بخش كشاورزى چنان اين بخش را تحت تأثير قرار داد كه جداسازى آنها در كشورهاى توسعهيافته مشكل گرديد. به عبارت ديگر در كشورهاى صنعتى بخشهاى كشاورزى و صنعتى با يكديگر رشد و نيازهاى همديگر را تأمين كردند.
كشاورزى در كشورهاى در حال توسعه (براى مطالعه)
كشورهاى در حال توسعه، روزى خود صادر كنندگان عمده محصولات غذايى بودند؛ امّا به دليل سياستهاى استعمارى و نقشههاى كشورهاى صنعتى و استكبارى كار به جايى رسيد كه اين كشورها به واردكنندگان محصولات كشاورزى از جهان صنعتى تبديل شدند. همين امر، اهرم مطمئنى براى فشار بر كشورهاى جهان سوّم مىباشد.
كشورهاى در حال توسعه، به تدريج، به جاى برآوردن نيازهاى داخلى كشورشان، به عنوان تأمين كننده مواد اوليه كشورهاى صنعتى درآمدند. به طور مثال، سودان به توليد پنبه براى كارخانجات منچستر انگليس، برزيل، آنگولا و موزامبيك به توليد پنبه و قهوه براى پُرتغال، زنگبار به توليد ميخك براى انگليس و الجزاير به توليد انگور براى فرانسه