درس دوازدهم: معادن (١) سوختى‌ معادن سوختى ايران با توجه به نوع آنها به سه دسته تقسيم مى‌شوند كه عبارتنداز:
زغال سنگ، نفت و گاز.
١- زغال سنگ‌ زغال سنگ كه از استحاله گياهان در طبقات زيرين زمين بر اثر فشار رسوبات و سنگهاى زياد و حرارت و فعاليتهاى ميكروبى در زمانهاى قديم تشكيل شده، جزو معادن سوختى جامد محسوب مى‌گردد. آشنايى مردم ايران با زغال سنگ تقربياً به يك صد سال قبل برمى‌گردد.
استفاده از اين ماده از زمانى آغاز شد كه كارخانه قند «كهريزك» آماده به كار شد. از طرفى براى حركت لوكوموتيوهاى راه‌آهن شهر رى نيز از آن بهره گرفته شد. «١» امروزه، استفاده از زغال سنگ به علت عدم رشد و توسعه تكنولوژى لازم براى استخراج و اكتشاف وسيع اين مواد، استفاده از چوب و زغال چوب به جاى زغال سنگ و وجود منابع عظيم نفت و گاز، در حد بسيار پايينى قرار گرفته است. مهمترين معادن زغال سنگ در ايران شامل منطقه كرمان با ذخيره ١٠٣ ميليون تن، منطقه البرز با ذخيره چهل تا پنجاه ميليون تن و منطقه طبس با ذخيره احتمالى ده ميليارد تن مى‌باشد. «٢» با توجه به اينكه هنوز علاوه بر ذوب آهن اصفهان، بعضى از كارخانه‌هاى كشور از زغال سنگ جهت سوخت بهره مى‌گيرند، برنامه ريزى در جهت استخراج و