جغرافياى سياسى و اقتصادى ايران - خدادادی، اسماعیل - الصفحة ١١٨
مهاجرت روستاييان به شهرها جلوگيرى كند. «١» اقدام ديگرى كه جمهورى اسلامى ايران جهت بارورى توليدات كشاورزى به عمل آورد، تهيه برنامههاى رشد كشاورزى بود. برنامه اول كه طى سالهاى ١٣٦٢- ١٣٦٦ قرار بود به مرحله اجرا درآيد، از آن جمله بود. آنچه كه اساس برنامه مذكور را شكل مىداد، تأمين مواد غذايى براى رشد فزاينده جمعيّت كشور، تلاش جهت خودكفايى بخش كشاورزى به منظور جلوگيرى از سلطه بيگانگان در امر اقتصاد، توجه بيشتر به وضع زندگى كشاورزان و عشاير كشور، تبديل ساختار مصرفى به ساختار توليدى در زمينههاى كشاورزى و تغيير منطقى مهاجرت در سطح كشور و بخشهاى مختلف بود.
در برنامه اوّل در زمينه امكانات بالقوه و بالفعل بخش كشاورزى اين گونه آمده است:
«در حالى كه ١٠٥ ميليارد متر مكعب امكانات بالقوه آب براى كشاورزى وجود دارد، تنها ٥٨ ميليارد متر مكعب (آب مهار شده سطحى ١٤ ميليارد متر مكعب، بهرهبردارى سنتى از آبهاى سطحى ٥/ ١٨ ميليارد متر مكعب و آبهاى زيرزمينى ٥/ ٢٥ ميليارد متر مكعب) استفاده مىشود و قرار است تا سال ١٣٨١ اين مقدار به حدود ٧٨ ميليارد متر مكعب برسد در حالى كه ٥٢ ميليون هكتار خاك قابل بهرهبردارى در كشور وجود دارد (٣٢ ميليون هكتار مرغوب و ١٩ ميليون هكتار زمين متوسط) تنها ٥/ ١٨ ميليون هكتار اراضى مزروعى است كه ٥٥/ ١٠ ميليون هكتار زير كشت است (٢٥/ ٥ ميليون هكتار آبى و ٣٠/ ٥ ميليون هكتار ديم) مورد بهرهبردارى قرار مىگيرد. از ٤/ ١٣ ميليون هكتار جنگل موجود در كشور نيز تنها از ٥/ ١ ميليون هكتار آن بهرهبردارى مىشود. از ٩٠ ميليون هكتار مرتع در كشور تنها از ١٤ ميليون هكتار (مرتع خوب و متوسط) استفاده مىشود.» «٢»