غرب در صنعت نفت ايران آغاز شد كه تا حدودى مشابه دوره قبل از ملّى شدن نفت بود. «١» كمبود عرضه نفت و رو به اتمام گذاشتن منابع نفت ارزان و همچنين تداوم سلطه كنسرسيوم بر منابع و صنايع نفتى كشور، همراه با وابستگى بيش از اندازه رژيم پهلوى به غرب باعث گرديد كه دولت قرارداد سال ١٣٥٢ با كنسرسيوم را امضا كند. طبق اين قرارداد نفت ايران به مدت ٢٠ سال ديگر در اختيار كنسرسيوم قرار گرفت. «٢» نكته حائز اهميّت در مورد محتواى قرارداد دارسى تا قرارداد كنسرسيوم اين است كه صنعت نفت ايران از همان ابتدا نه بر اساس نيازهاى كشور، بلكه در جهت سياستهاى استكبارى غرب بخصوص انگليس و آمريكا تنظيم شده بود؛ علاوه بر اين، طولانى بودن قرارداد نيز خود نشان دهنده تناسب آنها با عمر ذخاير نفت كشور بوده است.
بنابراين، صنعت نفت ايران كه بايد در جهت رشد و توسعه اقتصادى كشور به كار گرفته مى‌شد تا قبل از پيروزى انقلاب اسلامى در اختيار نظامهاى سلطه‌گر و به نفع آنها بود.
نفت ايران پس از پيروزى انقلاب اسلامى‌ با پيروزى انقلاب اسلامى ايران كه ماهيتى ضداستكبارى داشت كليه قراردادهاى خارجى از جمله قرارداد ١٣٥٢ ه. ش (تمديد كنسرسيوم) لغو شد و از چهارده اسفندماه ١٣٥٧ ه. ش عملًا امتيازات اكتشاف، استخراج، پالايش و صدور نفت از كنسرسيوم سلب شد و در اختيار شركت ملّى نفت ايران قرار گرفت. همزمان با آن، صدور نفت به كشورهاى آفريقاى جنوبى و اسرائيل قطع گرديد. سپس سياست محدوديت صدور نفت و افزايش قيمت نفت توسط ايران در چارچوب اوپك «٣» دنبال شد.
حوزه‌هاى نفتى ايران‌